Kubuś

Jakko Westerbeke

Forumbeheerder
Lid van de TWENOT
Interesses
Pantservoertuigen, vnl. WOII t/m Golfoorlog
Schalen
  1. 1:35
Nu bezig met
Medium Tank T6
Op de jubileumbijeenkomst kwam ik deze doos tegen:

IMG_4727.webp

Eentje die ik eigenlijk al jaren op het oog heb vanwege het verhaal achter dit voertuig, en voor een heel tientje kon ik hem nu toch moeilijk laten liggen 🙂



Op 1 augustus 1944 brak er in Warschau een lang geplande opstand uit tegen de Duitse bezetter, gevoerd door de Armia Krajowa (ARMja kraJÒva; de naam betekent ongeveer „Binnenlandse Strijdkrachten”) omdat het voorzag dat het Rode Leger binnenkort Warschau zou bereiken. Met de opstand probeerde de AK voornamelijk twee dingen te bereiken: het versnellen van de bevrijding van de stad en voorkomen dat de Sovjetunie na de oorlog teveel te vertellen zou krijgen, door te zorgen dat de stad in handen viel van de Polen en niet van de Sovjets. Stalin echter liet z’n legers halt houden, waardoor de Duitsers de kans kregen de opstand de kop in te drukken, hoewel dat twee maanden zou duren ondanks het ongelooflijk brute geweld dat ze daarvoor gebruikten. Niet alleen werd de stad systematisch in puin geschoten met onder meer de zwaarste artillerie die er beschikbaar was, maar wanneer Duitse troepen Polen tegenkwamen, of dat nu strijders waren of niet, jong of oud, man, vrouw of kind, werden die op bevel van Himmler ter plekke doodgeschoten of op veel gruwelijkere wijze vermoord. Dit had echter een averechts effect: juist vanwege het grimmige lot dat hen wachtte als ze in Duitse handen vielen, vochten de Polen harder en langer door. Tegen het midden van september begonnen de Duitsers in plaats daarvan dan ook Poolse strijders gevangen te nemen en te behandelen als krijgsgevangenen in plaats van als opstandelingen. Ondertussen liepen er ook onderhandelingen tussen de twee kampen, die uiteindelijk tot gevolg had dat de Polen zichzelf overgaven op 2 oktober.

Hulp van buitenaf was er amper gekomen. De Engelsen wilden en probeerden wel, maar Polen was voor hen heel moeilijk te bereiken met vliegtuigen die voorraden konden droppen. Stalin weigerde om vliegvelden hiervoor open te stellen, maar liet uiteindelijk halfslachtig voorraden afgooien door de Sovjet-luchtmacht, waarvan ook nog eens veel bij de Duitsers neerkwam. De Amerikanen hadden geen zin om Stalin voor het hoofd te stoten en deden daarom eerst weinig of niks, en toen ze wel toestemming kregen van de Sovjetunie haalde hun hulp ook weinig uit.

Kubuś is een zelfbouw-pantserwagen die door de AK op het onderstel van een (in licentie gebouwde) Chevrolet model 157 vrachtauto gemaakt is, in de autogarage van ene Stanisław Kwiatkowski. De bouw begon op 8 augustus en twee weken later was hij af. Hij was bewapend met een Russische DP mitrailleur, een Brits PIAT antitankwapen, een Poolse model K vlammenwerper (die laatste is eveneens een product van de AK, gemaakt in bezet Warschau) en handgranaten. De bepantsering was maar 5 tot 6 mm dik, maar omdat de bouwers geen pantserstaal te pakken konden krijgen gebruikten ze platen uit een fabriek en van geldwagens, die ze dubbellaags uitvoerden met 2,5 tot 9 cm tussenruimte om toch geweerkogels tegen te kunnen houden. Hij is tot 6 september gebruikt en dan achtergelaten in de stad, waar hij tot na de oorlog gestaan heeft, uitgebrand en met allerlei graffiti erop geschreven. Later is hij verplaatst naar het museum van het Poolse leger en opgeknapt, en in 1967 gerestaureerd naar werkende staat met onderdelen van een GAZ 51. In 1990 is de motor vervangen door eentje van het originele type, en in 2004 is er een replica gebouwd voor het museum over de opstand.

De naam betekent trouwens niet, zoals je zou kunnen denken, „kubus” maar „Jakobje,” wat zowel de schuilnaam was van de kort daarvoor gesneuvelde vrouw van één van de bouwers, als ook de naam van Winnie de Poeh in het Pools. De uitspraak van de naam is (ongeveer) „koeboesj” hoewel de „sj” daar eigenlijk staat voor de klank als in het Nederlandse -tje als er daar een klinker vóór staat 🙂



Goed, het model … Dit krijg je in de doos:

IMG_4729.webpIMG_4730.webp

Alles zit op één gietraam, dat in vieren geknipt is om in de doos te passen. Het model heeft een volledig interieur, voor zover er daar veel in zit dan, want het is vooral een grote lege ruimte met een stoeltje, een stuur en nog wat hendels. De banden zijn van zacht zwart plastic, en er is een set te koop met vervangende banden met een ander profiel. Alleen kost die, zonder verzendkosten uit Canada waar ze gemaakt worden, al meer dan dit hele model. Voor wat je van de banden zult zien, vind ik dat niet nodig.

De instructies zijn op Scalemates in te zien. Vier bladzijden, alles bij elkaar! Nou ja, plus twee voor de historische achtergrond en het kleurenschema 🙂 De kleuraanwijzingen zijn in Vallejo-nummers, dus ik ben eerst een tijdje bezig geweest uit te zoeken welke kleuren daarmee bedoeld worden.
 
Wanneer je eenmaal begint te bouwen ontdek je al snel dat dit inderdaad een model van Mirage is 😉

IMG_4731.webp

Het chassis bestaat uit zeven delen, maar die dwarsbalkjes hebben amper paspennen (alleen de twee gebogen hebben die écht), twee van de balken lijken een halve millimeter of zo te lang te zijn — ondanks dat de twee achteraan (linksonder in de foto) hetzelfde nummer hebben, is er één daarvan langer dan de andere — en welke kant op die gebogen balken moeten is ook niet echt duidelijk.

Ik dacht slim te zijn en de lange balken eerst aan de vloerplaat te lijmen en dan de dwarsbalken ertussen te doen. Niet, dus, want als je de lange balken plakt waar het lijkt dat ze moeten, dan passen de dwarsbalkjes niet. Je moet ook meten om te zorgen dat allebei de lange delen even ver buiten de vloer steken, want paspennen of zo zijn er niet.

Uiteindelijk heb ik de balken weer van vloer getrokken, het achterste balkje en de twee gebogen ertussen gelijmd, dán het hele spul aan de vloer geplakt, en daarna de andere twee dwarsbalkjes erin. Zorgen dat alles goed uitgelijnd en in het midden zit, en dan afblijven tot het droogt.

Dan gelijk door met de bovenbouw:

IMG_4732.webp

Dit zijn drie delen: twee zijkanten en de plaat voor/boven de bestuurder. De zijkanten passen wonderwel behoorlijk goed. Ik heb ze tegen elkaar gehouden, lijm in de naad vooraan laten lopen en de delen vastgehouden tot ze vastzaten (dat duurt niet lang met Bison Ontvetter 🙂 ) en dan doorgegaan met de naad op het dak en daarna die achteraan. De plaat voor de bestuurder past niet echt lekker, die had best wat werk nodig, en de kijksleuf uitsnijden was ook niet echt makkelijk. Waarom ze niet gewoon een gat daarin gegoten hebben en dan een apart klepje met open sleuf erin, zeg het maar …
 
Deze heeft op zich weinig onderdelen: met de luiken toe kun je de hele binnenkant weglaten, en buitenop zit er amper iets 🙂 Ik weet nog niet precies hoe ik hem ga bouwen, ik denk met de dakluiken open maar een figuurtje erin zodat er van de binnenkant weinig te zien zal zijn. De motor komt er zeker niet in 🙂
 
Aan de bovenkant heb ik de naden een beetje bijgewerkt en de motorluiken en grille gemonteerd. Die luiken passen niet zo best, je moet er behoorlijk aan schaven om ze op hun plek te krijgen.

IMG_4739.webp

Onderop zitten er ook meer pantserplaten op, aan de voor- en achterkant en bij de wielen. Ook zitten de bladveren er nu aan:

IMG_4740.webp

Gek genoeg hebben die pantserplaatjes die de wielkasten afsluiten richting het midden van het voertuig, wél paspennetjes maar de gaatjes waar die in moeten vallen zijn zo ondiep dat ze op z’n best aanwijzingen zijn waar je zelf de gaatjes uit moet boren. In plaats daarvan heb ik de pennetjes maar afgesneden, dat is minder werk 🙂 Voor de bladveren is het nog gekker: de voorste hebben een grote, rechthoekige paspen die ze zo te zien goed op hun plek zou zetten — ware het niet dat er geen sleuf voor die pen in het chassis zit … ondanks dat de instructies die wél laten zien! Dus die heb ik ook maar afgesneden en de veer zo tegen de chassisbalk geplakt.

De grote rechthoekige gaten in de vloer zijn de in- en uitstapluiken voor de passagiers, die naar binnen toe opengingen. De bouwers kozen daarvoor omdat ze vanwege de dubbelwandige constructie moeilijk deuren in de opbouw konden maken. Bij het model zitten onderdelen voor de luiken, maar ik denk dat ik ze weglaat omdat je er toch niks van gaat zien als de luiken bovenop toe zijn of daar een figuur in zit. Er zit verder ook helemaal niks van het interieur in mijn model, want wederom, je ziet er toch niks van.
 
Terug
Bovenaan