Voertuigregistratienummers KL rond 1945-1955

[Barry Ypenburg]

Ik probeer te achterhalen of er een logica zit in de voertuigregistratienummers van de KL rond 1945-1955.

Mijn eerste ingeving was dat de eerste nummers wellicht het soort voertuig aangaven (bijvoorbeeld personenauto, jeep, vrachtwagen, tank e.d.), tweede deel van de nummer reeks de functie van het voertuig (bijvoorbeeld ambulance, brandstofvoertuig, bergingsvoertuig, personeelsvoertuig, houwitser e.d.).

Echter, als ik de foto's bekijk, lijkt dit ook niet logisch. Als voorbeeld ; een Willys Jeep heeft nummer 17731 en een M5A1 Halftrack heeft nummer 17617 (wel beide personenveroer gerelateerd). Daarnaast vind ik ook een foto van een Willys Jeep welke weer een veel hoger nummer heeft (61682)

Wie weet hoe de nummers zijn opgebouwd?

 

[Jakko Westerbeke]

De nummering wordt uit de doeken gedaan in hoofdstuk 18 van Wiel en Rups door Sander Ruys, maar het komt erop neer dat voertuigen uit Geallieerde legerdumps hun de originele nummers (Amerikaans, Brits of Canadees) hielden, evenals het merendeel van de MDAP-voertuigen. Tegelijkertijd kregen vanaf 1946 alle overige KL-voertuigen een nummer van vijf cijfers, zoals op je foto’s. Later kwamen daar de gele nummerborden nog eens bij, en in de jaren ’50 werden die ook ingevoerd voor de eerdere voertuigen die al in gebruik waren, zodat de oude nummers vervangen werden door nieuwe.

Bladzijdes 38–39 leggen meer uit over dat nummer van vijf cijfers. Kort na de oorlog werd er een inventarisatie gedaan, waarna in 1946 een Centraal Bureau Registratie Militaire Motorvoertuigen opgezet werd, dat een tweede, grondigere inventarisatie deed waarbij er meer dan 5500 voertuigen mínder bleken te zijn dan een jaar eerder … Deels bleek dat te komen omdat voertuigen wel eens van standplaats en/of eenheid wisselden en zodoende in de eerste inventarisatie (die een maand of zes kostte) meer dan eens geregistreerd waren. Het vijfcijferige nummer werd als gevolg van deze tweede ronde ingevoerd zodat duidelijk werd welk voertuig welk (en waar) was.

Helaas voor jou is het grootste deel van het archief van het CBRM niet bewaard gebleven, en is er daarom geen lijn (meer) te ontdekken in de toegewezen nummers. Maar mijn vermoeden is dat ze gewoon op volgorde uitgedeeld werden aan wat er maar voorbij kwam: die ene jeep heeft 17731, maar als de volgende registratiekaart voor een bulldozer was, of een GMC, of een Sherman, dan zal die hoogstwaarschijnlijk 17732 gekregen hebben. Dit is veel eenvoudiger voor de administratie dan te proberen nummers per voertuigtype toe te wijzen, zeker als je niet teveel tijd kwijt wilt zijn. Dat het achteraf moeilijker is om te bepalen welk voertuigtype bij een nummer hoort was vermoedelijk ook niet zo’n punt omdat het CBRM een grote kaartenbak gehad heeft met al die registratiekaarten — dus even bladeren tot het juiste nummer en je kon zien dat 61682 een jeep was.

 

[Barry Ypenburg]

Hartelijk dank Jakko voor je uitgebreide antwoord! Interessant om te lezen! Ik ben weer wat wijzer. Dank!