Gliders op LZ'Z' - Operatie Market Garden, 17 september 1944

Hallo allemaal,

Vorige week heeft Bas Slaats al een berichtje geplaatst over het diorama in schaal 1:72 dat ik voor het Glider Collection museum in Wolfheze heb gemaakt. Hierbij een wat uitgebreider verslag met Nederlands commentaar.

Het weekend voor de Market Garden herdenkingen heb ik het diorama bij het museum afgeleverd. Voor diegenen die geïnteresseerd zijn, heb ik hieronder de link naar de website en naar de Facebook-pagina van het museum gezet:
http://www.wolfheze.nl/_Glider/glidermain.htm
https://www.facebook.com/GliderCollectionWolfheze

Tijdens de bouw heb ik updates geplaatst op het Engelstalige Missing-Lynx forum. Deze zijn te vinden via onderstaande links:
http://www.network54.com/Forum/47210/thread/1393188460
http://www.network54.com/Forum/47210/thread/1394204571
http://www.network54.com/Forum/47210/thread/1394919204
http://www.network54.com/Forum/47210/thread/1399558683
http://www.network54.com/Forum/47210/thread/1403011205
http://www.network54.com/Forum/47210/thread/1404140447
http://www.network54.com/Forum/47210/thread/1404847319


Op het diorama zijn zweefvliegtuigen van de Britse 1st Airborne Division te zien, vlak nadat deze geland zijn op Landingszone 'Z' nabij Wolfheze op 17 september 1944. Deze landingen maakten deel uit van operatie Market Garden en waren de eerste lift van Britse luchtmobiele eenheden naar Arnhem. Met de zogenaamde gliders werden het zware materieel en de voertuigen van deze eenheden vervoerd. Op het diorama is te zien hoe de zweefvliegtuigen worden uitgeladen en hoe glidermanschappen het landingterrein verlaten, terwijl op de achtergrond de parachutisten van de 1st Parachute Brigade neerdalen op Droppingszone 'X'. Het diorama beeldt de noordoostelijk hoek van dat deel van LZ'Z' uit, dat bestemd was voor gliders van RAF vliegbasis Keevil. Landingszone 'Z' was namelijk opgedeeld in meerdere velden, waarbij elk veld bestemd was voor de zweefvliegtuigen van een bepaalde vliegbasis. Op het veld voor de Keevil gliders is per abuis ook de Hamilcar met krijtnummer 325 van RAF vliegbasis Tarrant Rushton geland.
De zweefvliegtuigen van vliegbasis Keevil brachten de volgende eenheden naar Arnhem:
* delen van de 9th Airborne Field Company, een Royal Engineers eenheid welke geheel per zweefvliegtuig getransporteerd werd;
* houwitsers en munitie van A Troop, 1st Battery van het 1st Airlanding Light Regiment, de Royal Artillery eenheid van de divisie;
* per zweefvliegtuig vervoerde delen van 1st Forward Observer Unit, ook behorende tot het 1st Airlanding Light Regiment;
* jeeps voor het 1st, 2nd en 3rd Parachute Battalion, het hoofdkwartier van de 1st Parachute Brigade, de verbindingseenheden, en de Royal Engineers van het 1st Parachute Squadron;
* voertuigen voor het 3rd Parachute Platoon van 250th Company RASC

LZZKeevil_zpsd3fcdfc0.jpg




Het deel van Landingszone 'Z' waarop het diorama is gebaseerd, ziet er vandaag de dag nagenoeg hetzelfde uit als 70 jaar geleden. Hieronder een foto van desbetreffende plek. De zandweg gaat richting het zuiden, en deelt LZ'Z' in tweeën. Link op de foto een deel van de Doorwerthse Heide, gereserveerd voor de zweefvliegtuigen van Tarrant Rushton, rechts de velden waar de zweefvliegtuigen van Keevil zijn geland:

CAM00851_zps0301a472.jpg



Het diorama is vanuit ongeveer hetzelfde gezichtspunt gemaakt. Links op het diorama is een klein deel van Doorwerthse Heide zichtbaar, links van het midden de zandweg richting het zuiden en aan de rechterkant de velden gereserveerd voor de Keevil zwevers. Verspreid over het diorama staan de Horsa's van RAF Keevil en Hamilcar met nummer 325, welke eigenlijk op de Doorwerthse Heide had moeten landen. Rechts op de achtergrond zijn parachutisten te zien die op de het zuid-oostelijke deel van Droppingszone 'X' gedropt worden..

KaartjeEnglishcopy_zps6a71a214.jpg



CAM00882_zpsdb82b124.jpg





In volgorde van de nummering op het kaartje, zien we als eerste een Horsa met nummer 401. Deze zwever vervoerde een 75mm Pack houwitser behorende tot A Troop, 1st Battery van het 1st Airlanding Light Regiment Royal Artillery. Het stuk werd ingevlogen samen met een jeep, munitietrailer en een deel van de geschutsbemanning. De rest van de bemanning werd gedropt per parachute. De glider is tijdens de landing door het prikkeldraad langs Doorwerthse Heide gebroken..
IMG_02142_zps76904c0e.jpg


Al de benodigde munitie voor het geschut werd vervoerd in de aanhanger en in een rek bovenop de motorkap van de jeep..
p_IMG_0031_zps196c6d4a.jpg


De jeep is een aangepast Heller/Airfix model. De aanhanger is zelfbouw en de houwitser is van Milicast..
p_IMG_0028_zpsb17b17c6.jpg


Zowel de jeep als de aanhanger dragen het zogenaamde Unit Serial Number voor het 1st Airlanding Light Regiment RA; een 42 op een rood blauwe ondergrond. De jeep draagt ook nog de identificatie voor No. 1 geschut van A Troop, 1st Battery..
IMG_0140_zps5d27fb22.jpg


Naast de jeep staat een van de twee zweefvliegtuigpiloten van Horsa 401. Hij is herkenbaar aan zijn grote Bergen rugtas, kogelwerend harnas en leren handschoenen..
IMG_0039_zpsfc3fb1c2.jpg


Een van de bemanningsleden is bezig met het vastkoppelen van de aanhanger. Op de motorkap van de jeep is een fluoriserende sjaal voor herkenning vanuit de lucht gespannen..
IMG_0038_zpsf69b03d8.jpg





Als volgende hebben we Horsa 387. Deze glider vervoerde voertuigen, uitrusting en manschappen voor de 9th Airborne Field Company, de Royal Engineers eenheid die volledig per zweefvliegtuig ingevlogen werd..
p_IMG_0079_zps621f4e7a.jpg


De staart van de Horsa is geopend en de aanhanger en de jeep zijn uitgeladen. Nu deze uit het zweefvliegtuig zijn geladen, is een van de rijgoten weggepakt om het uitladen van een motorfiets uit de zijdeur van de Horsa te laden. De jeep is een verbeterd Hasegawa model met wielen uit de Airfix/Heller kit, de aanhanger is wederom zelfbouw..
IMG_0204_zps3e42f871.jpg


De jeep en trailer staan in een veld pasgemaaid hooi dat ligt te drogen in de septemberzon. Beide voertuigen dragen het Unit Serial Number 49 op een blauwe ondergrond, behorende tot de 9th Airborne Field Company RE...
IMG_0089_zps022a6beb.jpg


Een van de metalen rijgoten is over de geopende zijklep van de Horsa gelegd om de zware motorfiets uit de zwever te laden..
p_IMG_00922_zpsab7acb0e.jpg


Uitrustingsstukken zijn uitgeladen en het opklapbankje aan de laadklep is gedemonteerd en op de grond gegooid om meer bewegingsvrijheid te krijgen bij het uitladen van de motorfiets. De veiligheidsgordels voor de inzittenden bungelen nog aan de klep. Aan de cockpit van de Horsa werden veel extra details toegevoegd..
IMG_0051_zps487cba02.jpg


Een zweefvliegtuig met zijn vliegeniershelm en leren handschoenen nog aan is zichtbaar naast de laadklep. Een tweede, herkenbaar aan zijn grote Bergen rugtas, staat met een aalmoezenier te praten. De BSA M20 motorfiets is een verbeterd model uit de Airfix Bomber Resupply set..
IMG_00862_zps70a5f29a.jpg


De aalmoezenier leunt op een van de BSA vouwfietsen die zijn ingevlogen door Horsa 387..
IMG_0090_zpsebecba4d.jpg


Aangezien er een vrij groot aantal manschappen werden ingevlogen met Horsa 387, werd er een redelijke hoeveelheid krijt graffiti aangebracht op de romp van de zwever..
p_IMG_0047_zps8b1c894a.jpg


De vleugel van het zweefvliegtuig is licht beschadigd geraakt tijdens de landing of als gevolg van licht afweergeschut..
p_IMG_0043_zpsd1fff148.jpg




Aan de andere kant van de zandweg is een groepje Duitse krijgsgevangenen te zien. Ze zijn gevangen genomen op de verschillende boerderijen rondom de landingszone en worden nu naar een verzamelpunt gebracht..
p_IMG_00992_zpsb0a07258.jpg


Aan het uniform van de gevangen is te zien dat het Wehrmacht soldaten van het reguliere Duitse leger betreft, en geen SS'ers. Mogelijk behoorden ze tot een paardentransporteenheid, ingekwartierd bij een van de lokale boerderijen..
IMG_01092_zps00e01516.jpg


Het is duidelijk dat de Duitse soldaten werden verrast door de landingen, aangezien enkelen van hen amper aangekleed zijn. Misschien werden ze gevangengenomen tijdens een wasbeurt of een gezellige zondagmiddag met een van de boerendochters..
IMG_01192_zps6de6b712.jpg


De krijgsgevangen zullen ondervraagd worden door leden van het 1st Parachute Brigade hoofdkwartier om meer te weten te komen over de aanwezigheid van Duitse troepen.,
IMG_01992_zps32ff3b20.jpg





De laatste zwever is Horsa nummer 476. Dit toestel vervoerde twee jeeps en een aantal manschappen behorende tot het hoofdkwartier van de 1st Parachute Brigade..
p_IMG_0020_zps3c0372ca.jpg


Een van de jeeps heeft de landingszone alvast verlaten en is op weg naar de Rijnbrug in Arnhem. De andere, een verbindingsjeep, staat nog bij de glider. De jeep draagt het Unit Serial Number 81 op rode ondergrond voor het hoofdkwartier van de 1st Parachute Brigade..
p_IMG_00192_zps48768c67.jpg


Een verbindingssoldaat van het hoofdkwartier probeert radiocontact te leggen met andere eenheden. Het figuur is van AB Figures, de jeep is een aangepast Airfix/Heller model..
IMG_0129_zps3c4bec72.jpg


Een officier is zijn positie aan het bepalen op een kaart. Let op de SCR-536 'Handie Talkie' en het Sten Gun machinepistool op de motorkap..
IMG_0030_zpsc332b9d0.jpg


De jeep heeft verscheidene aanpassingen voor haar rol als verbindingsvoertuig. Extra accu's voor de radio zijn op de voorspatborden, achterop de jeep en voor de bijrijdersstoel gemonteerd. Boven de radiator is een houder met kabelhaspel gemonteerd..
IMG_0104_zps731c411a.jpg


Aan het rode oplapwerk te zien, is deze Horsa waarschijnlijk een veteraan van de D-Day luchtlandingen, opgeknapt en opnieuw gebruikt voor de operatie Market Garden..
p_IMG_0185_zps17519f08.jpg


Nadat de glider was geland en de staart geopend was, is deze geraakt door een achteropkomend toestel. Hierdoor is de vleugel afgerukt en het staartdeel totaal vernield..
IMG_0211_zpsb5e31600.jpg


Een van de piloten is als gevolg van de botsing gewond geraakt en wordt verzorgd door een hospik..
IMG_0128_zpsb8bce10a.jpg


Het staartdeel is totaal verwoest door de achteropkomende glider..
IMG_0100_zpsba491b1e.jpg


Soldaten van het 1st Parachute Brigade hoofdkwartier hebben defensieve posities ingenomen naast het zweefvliegtuig. De verbindingssoldaat is van AB Figures, de Brenschutter is een aangepast figuur uit de Revell British Infantry set..
IMG_0115_zps9a208ac3.jpg





Als volgende zien we een jeep en aanhanger, behorend tot de 9th Airborne Field Company RE. Deze jeep is ingevlogen door een andere zwever van RAF vliegbasis Keevil en is verderop op de landingszone geland. De jeep is over de geploegde akker gereken en draait zojuist de zandweg op..
IMG_0130_zps6e419ab0.jpg


Royal Engineer soldaten, ingevlogen per zweefvliegtuig, liften mee bovenop de jeep..
p_IMG_0011_zpse9302c5a.jpg


Uitrustingsstukken zijn op de aanhanger vastgesjord.
IMG_0108_zps0e004aa9.jpg


Zowel de aanhanger en de jeep dragen het Unit Serial Number van de 9th Field Company RE; een 49 op een blauw vierkant..
IMG_0106_zpsb26abd41.jpg


Een van de soldaten heeft een plekje gevonden op de motorkap van de jeep. Vastgeknoopt op de motorkap naast hem is een fluoriserende sjaal voor herkenningsdoeleinden te zien..
IMG_0141_zps26aa4a10.jpg






Rechts op het diorama is de grote Hamilcar zwever te zien. Deze glider is Hamilcar nummer 325. Dit toestel vervoerde twee Universal Carriers en vier manschappen behorende tot het 1st Border Battalion, het junior bataljon van de 1st Airlanding Brigade..
IMG_0060_zps89057076.jpg


Elk van de negen infanterie bataljons van de 1st Airborne Division konden beschikken over twee Universal Carriers ingevlogen door een Hamilcar. In tegenstelling tot de rest van zweefvliegtuigen van de 1st Airlanding Brigade, welke op Landingszone 'S' landden, landden de zwevers met de brigade's Carriers op Landingszone 'Z' en 'X', respectievelijk tijdens de eerste en tweede lift.. .
p_IMG_0154_zps49725acb.jpg


Vier 1st Border soldaten werden samen met de Carriers ingevlogen. Drie van hen zijn al op weg naar het verzamelpunt in de eerste Carrier..
p_IMG_0162_zpsa6b68d74.jpg


De vierde Border soldaat zit te wachten achter het stuur van de tweede Carrier. De twee zweefvliegtuigpiloten zullen zich bij hem voegen en dan zullen ook zij zich begeven naar het verzamelpunt. Op de achtergrond zijn de parachutes boven het zuidoostelijke deel van Droppingszone 'X' te zien..
p_IMG_0145_zps06e54482.jpg


Op beide Carriers is het Unit Serial Number van het 1st Border Battalion te zien; 113 op een bruine ondergrond..
IMG_0177_zpsdbd652ca.jpg


Naast de cockpit is een van de piloten nog bezig zijn uitrusting bij elkaar te zoeken..
IMG_0173_zps1a129663.jpg


Hij draagt nog zijn karakteristieke vliegeniershelm en kogelwerend harnas. Zijn Denison camouflagejack ligt naast hem evenals zijn Bergen rugzak..
IMG_0070_zps1f251adc.jpg


De andere gliderpiloot kijkt toe vanaf de grond, met zijn camouflagejack over zijn arm. Standaard Britse infanterie figuren vormden de basis voor deze figuren..
IMG_0172_zps6a2eb8e3.jpg


Om bij de cockpit te komen, moesten de piloten via een ladder in de laadruimte, door een luik in het dak en via een looppad over de vleugel..
IMG_0179_zpscf9b84a6.jpg


De Carriers die gebruikt werden in Arnhem hadden een aantal aanpassingen voor hun luchtlandingsrol. De pantserplaat achter de achteras, de opbergkast en trekhaak werden gedemonteerd om gewocht te besparen. Speciale bevestigingen voor een 3 inch mortier werden gemonteerd op de achterkant..
p_IMG_0056_zpsb46b46f2.jpg


De modellen voor de Carriers komen uit de oude Airfix kit. Ze kregen een groot aantal verbeteringen een aanpassingen..
IMG_0190_zps032be1b2.jpg


Na de landing werd het hydraulisch landingsgestel van de Hamilcar neergelaten zodat de afstand van de laadbodem tot de grond verkleind werd.
IMG_0073_zps595acee1.jpg


Om het uitladen te vergemakkelijken werden speciale houten rijplaten gebruikt..
p_IMG_0055_zpsea8bf385.jpg


De weggereden carrier heeft diepe sporen in de geploegde akker getrokken..
IMG_0212_zps6f32944f.jpg


In de voorgrond zijn enkele per zweefvliegtuig ingevlogen manschappen van de 9th Field Company RE te zien..
p_IMG_0164_zpsb61d49a9.jpg


Twee van hen duwen een opvouwbare trolley beladen met uitrustingsstukken..
p_IMG_0163_zps197e64bf.jpg


Onder de groep Engineers is ook een verbindingssoldaat, herkenbaar aan de koptelefoon en de lange antenne van zijn WS No.18 radio..
p_IMG_0166_zps4ccde344.jpg




Op de zandweg is een soldaat te zien op een opvouwbare Welbike scooter. Op zijn borst draagt hij een WS No.38 radio..
p_IMG_0081_zpsbc7e69cc.jpg


Ook deze soldaat draagt een fluoriserend herkenningssjaaltje. Het figuur komt uit de Waterloo 1815 British Paratroopers with Pack Howitzer set. Een antenne en een radio werden toegevoegd om het plaatje compleet te maken..
IMG_02112_zps91d7cb64.jpg


Aan de grondplaat werd veel aandacht besteed. De zandweg over LZ'Z' heeft een karakteristiek aanzicht, met plukjes mos die vanaf de berm de weg op groeien..
IMG_0050_zps8d3f4969.jpg


Tussen de akkers loopt een smal paadje..
IMG_0219_zps197d12dd.jpg


In de berm groeien kleine bloemen..
IMG_0218_zpsbbda0fa7.jpg


..en enkele grote zonnebloemen. Diegenen die de film A Bridge Too Far hebben gekeken, herkennen de paratrooper met de paraplu misschien wel..
IMG_0220_zpsb77e6f05.jpg


In een hoek van het diorama kan dit tafereeltje ontdekt worden..
IMG_0096_zps0af3d5ee.jpg


Een groep soldaten, waarschijnlijk Royal Engineers, poseren samen met een zweefvliegtuigpiloot voor een fotograaf van de Army Film & Photography Unit. Onder hen is ook een hospik en een radiotelegrafist..
IMG_0228_zps2a6fea9e.jpg


Dit was het. Mijn eerste post en meteen een hele grote. Hopelijk vonden jullie het interessant. Voor diegenen die het diorama in meer detail willen zien kan ik een bezoek aan het Glider Collection museum in Wolfheze aanbevelen.

Binnenkort zal ik ook nog een uitgebreid bericht over de ondergrond plaatsen.

Bedankt voor het kijken,
Stefan
 
Re: Gliders op LZ'Z' - Operatie Market Garden, 17 september

Stefan,

Heel mooi werk. Mooie layout en veel oog voor detail....en ook nog eens een werkelijke situatie! Ik ben vorig jaar wezen kijken bij de Glider collection en heb mijn ogen uitgekeken. Nu jouw diorama er staat is het zeker een mooie aanleiding om nogmaals in Wolfheze te gaan kijken.

Alex
 
Re: Gliders op LZ'Z' - Operatie Market Garden, 17 september

de engelse versie was al leuk maar deze is nog leuker 😉 😉 Maar echt gaaf dit project en super knap hoe het is afgewerkt.

Gr.JW
 
Re: Gliders op LZ'Z' - Operatie Market Garden, 17 september

Vorige week heeft Bas Slaats al een berichtje geplaatst

Deze is dan ook echt de moeite waard om veel bekeken te worden!

gr bas
 
Re: Gliders op LZ'Z' - Operatie Market Garden, 17 september

Echt prachtig Stefan,

vooral het diepte effect wat de achtergrondfotos geven, vind ik heel erg geslaagd. Mooi ook hoe je de akkers op deze schaal realistisch hebt weergegeven!

Petje af!!! 😉

Aanrader om eens te gaan bekijken in de toekomst.

Groeten Ditmar
 
Re: Gliders op LZ'Z' - Operatie Market Garden, 17 september

Ziet er geweldig uit Stefan!
Zeker het feit dat het je er zoveel energie in hebt gestoken om een historisch correct/ verantwoorde setting na te bouwen vind ik fantastisch.
Daarnaast alle details die je in het dio hebt verwerkt komen geweldig tot hun recht.
Het resultaat mag er absoluut zijn en is zeker een extra reden om het museum te gaan bezoeken.

Groet, Erwin
 
Re: Gliders op LZ'Z' - Operatie Market Garden, 17 september

Hallo Stefan

Wat een geweldig mooi diorama, dit is echt genieten!

Cheers

Erik Jan
 
Re: Gliders op LZ'Z' - Operatie Market Garden, 17 september

Hoi Stefan,

Ik heb je diorama ,gisteren (zondag 28 september), in het echt van dichtbij bekeken.
In een woord ,fantatisch. Super veel detail , wat ik persoonlijk het mooiste vond is de afwerking van de Horsa's en de Hamilcar van binnen.
Het houtwerk is echt top. Het museum zelf is ook een aanrader om eens een keer te bezichtigen.( hou er wel rekening mee dat de eerst volgende mogelijkheid pas is op) :
-zaterdag 25 Oktober
-zondag 26 Oktober

Groet,
Gert
 
Terug
Bovenaan