Bison thinner nu van Griffon ?

Arjan Wiskerke

Arjan Wiskerke

Ik had nog maar een paar jaar geleden een 1 liter bus van de bekende Bison reiniger/ontvetter/thinner gekocht die ik (en anderen hier) gebruiken i.p.v. Tamiya extra thin plastic lijm. Ik had gedacht met zo'n grote bus de rest van mijn onnatuurlijke leven toe te kunnen. Dat bleek toch een misrekening want deze bus is inmiddels bijna leeg en heb zojuist even gegoogled waar ik een liter van dat spul opnieuw kan bestellen. Bij Bol is dit voor mij het voordeligst omdat er geen fysieke winkels bij mij in de buurt zijn waar ik zo'n bus kan kopen. Ik zie nu evenwel dat het spul nu kennelijk ook, of misschien binnenkort uitsluitend, te krijgen is onder de naam Griffon.


Arjan
 
Bij Bison zelf staan er nog blikken van 250 ml en 1 l op de site. Wat me er wel aan herinnert dat ik er binnenkort eentje moet kopen, want het is ook hier bijna op.
 
Ik heb de Tamiya nog nooit gebruikt. De Bison oplosser is extreem dun en loopt zo de naadjes in tussen losse delen. Mits je het niet aanraakt is morsen in kleine hoeveelheden geen probleem. Het verdampt heel snel.
Hervullen doe ik ook in een oud potje, geloof nog van Revell, waar een dun kwastje aan de dop hangt.
Andere bouwmarkten hebben de bison 250ml gewoon staan. De liter variant is inderdaad zeldzamer.
Maar met mijn produktie cijfers van 1 model maximaal jaar is dat geen probleem. 😌
 
De werking van de Bison thinner zal hetzelfde zijn als die van Tamiya extra thin en het water dunne spul wat ik vroeger ooit wel van Humbrol had. Wel denk ik dat het Bison spul vluchtiger is dan de Tamiya variant en je er daarom wellicht wat meer van nodig hebt/het een extra keer moet aanbrengen. Ik heb een stel van die lege vierkante Humbrol potjes die ik inderdaad steeds opnieuw bijvul uit de Bison bus. Zoiets als het kruikje van de weduwe voor bijbel-vaste mensen.
Ik gebruik gewoon diverse afgedankte penselen voor het aanbrengen. Voor grotere vlakken een grotere en een kleinere voor kleine.

Groet,

Arjan
 
Griffon is de naam die Bolton Adhesives* geeft aan de lijn voor de meer professionele gebruikers. Maar het komt gewoon uit de zelde productielijnen als de spullen van Bison.

* Voorheen dus Perfecta Chemie, gevestigd in Goes
 
Ik vraag me af wie bij bison de spuitbussen met zeepsop mag vullen 🙂 ik kan bij onze lokale gamma al heel lang geen bison ontvetter meer kopen gek genoeg
 
Paul Mееlеn zei:
Werkt dit dan hetzelfde als de tamiya lijm?
Klik om te vergroten...
Het is dunner en vluchtiger dan Tamiya extra thin (TET, met het groene etiket) en nog véél meer dan gewone Tamiya-lijm (wit etiket). Vind je dat je met TET al snel moet werken, dan is Bison ontvetter (verdunner) waarschijnlijk niets voor jou 🙂

Paul Mееlеn zei:
En doe je dat tamiya potje dan elke keer vullen hiermee zodat je nog wel het kleine kwastje kan blijven gebruiken?
Klik om te vergroten...
Ik heb een potje Mr. Cement S (maar dan vierkant), en wanneer het kwastje niet meer bij de inhoud komt zonder de dop vast te moeten draaien, giet ik het potje weer vol met Bison ontvetter. Enig nadeel hieraan is dat het kwastje op den duur uitvalt door de Bison ontvetter, zodat ik eens in de zoveel jaar een nieuw potje moet kopen 🙂

(Daarnaast heb ik een potje TET, en als daarbij hetzelfde gebeurt, giet ik het vol met aceton en butylacetaat in verhouding 1:1, wat het recept is van TET. Ik gebruik de DHZ-TET vooral als ik langer nodig heb om onderdelen te plaatsen dan met Bison ontvetter lukt.)
 
Nuttige informatie hier.... dank allemaal; ik heb een liter besteld via Bol.

Vervolg vraag: ik heb mij weleens laten vertellen dat extra thin vrijwel hetzelfde is als Tamiya Thinner X-20A.
Betekent dat dat Bison ontvetter ook te gebruiken is als Tamiya X-20A?

Nog een vervolgvraag: ik heb hier Tamiya X-20A Thinner (witte dop) staan, maar ook Tamiya Lacquer Thinner (gele dop).
Ik gebruik ze voor dezelfde doeleinden (verdunnen, schoonmaken) en ondervind geen merkbare verschillen.
Toch zal er ongetwijfeld verschil zijn.... (?).
Ik ben bedrijfskundig opgeleid, niet chemisch, dus iemand die het licht aan kan doen voor mij?
 
De Tamiya extra thin is absoluut niet hetzelfde als de acryl verf verdunner X-20A. Eerstgenoemde zal zeker je plastic aantasten en met laatstgenoemde kun je dan weer zeker geen stukken plastic aan elkaar smelten/lijmen.

Arjan
 
Remco Hollebrandse zei:
Vervolg vraag: ik heb mij weleens laten vertellen dat extra thin vrijwel hetzelfde is als Tamiya Thinner X-20A.
Klik om te vergroten...

Zoals gezegd is TET hetzelfde als Tamiya airbrush cleaner. Officieel is de ene 50% aceton en 50% butylacetaat, de andere is 49/51 (of andersom), maar dat gaat in de praktijk natuurlijk niks uitmaken — en er is het vermoeden dat ze allebei hoe dan ook 50/50 zijn, maar in Japan schijnt er een wet te zijn dat je niet hetzelfde product onder twee namen mag verkopen. Dus smokkel je iets met de op het etiket vermelde verhoudingen van de ingrediënten, en heb je twee duidelijk verschillende producten 😉

Oftewel: je betaalt bij een flesje TET vijf euro voor het glazen potje met kwastje 😉 TET kost ongeveer €7 per 40 ml, airbrush cleaner is €13 per 250 ml. Bij die laatste betaal je dan zeg maar €2 voor 40 ml.

Remco Hollebrandse zei:
Nog een vervolgvraag: ik heb hier Tamiya X-20A Thinner (witte dop) staan, maar ook Tamiya Lacquer Thinner (gele dop).
Ik gebruik ze voor dezelfde doeleinden (verdunnen, schoonmaken) en ondervind geen merkbare verschillen.
Klik om te vergroten...
X-20A is bedoeld voor de X-/XF-serie verf — d.w.z. acrylverf op alcoholbasis. Lacquerthinner is bedoeld voor LP-serie verf — dat is acrylverf op lacquerbasis (ik geloof niet dat daar een goed Nederlands woord voor is, want „lak” dekt de lading niet). Met die laatste kun je óók X-/XF-verf verdunnen, maar andersom niet.

Je hoeft trouwens geen scheikundige te zijn om te constateren dat het heel erg verschillende producten zijn: ruiken is voldoende (voorzichtig en van een klein afstandje, houd liever nooit iets recht onder je neus als je met chemicaliën te doen hebt). Je neus is een heel goed stuk gereedschap om te bepalen of stoffen in dezelfde hoek zitten, scheikundig gezien, want vergelijkbare stoffen ruiken vaak min of meer hetzelfde. Ruiken ze totaal anders, dan zullen de bestanddelen ook heel anders zijn.
 
En MEK kost ca.13 euro voor een liter en daar lijm je zo'n beetje alle plastics mee.
Maar wel de veiligheidsvoorschriften in acht nemen, het is een verdacht carcinogeen.
 
MEK wil je niet gebruiken, zeer vluchtig en erg giftig.
Ik begrijp dan ook niet dat er mensen mee werken.
 
Ik dus, met mate...
Maar met het bewustzijn van de risico's.
Ik heb als proces-operator en later als industrieel veiligheidskundige vrijwel mijn hele werkzame leven gewerkt met zware chemicalën zoals tolueen, loog, fenol, zoutzuur, aceton, BPA en later bij Bison met o.a. MEK en andere oplosmiddelen. Van de meeste stoffen weet ik de MAC waardes nog uit mijn hoofd en onderschat de gevaren van oplosmiddelen en "lijm" zeker niet.
Maar MEK heeft nu eenmaal voordelen, met name met werken met Evergreen styreen.
Het is heel snel en laat geen residu achter.
 
Laatst bewerkt:
Ik gebruik geen MEK meer, het lijmt zeker prima, maar het stinkt verschrikkelijk. Ik kreeg erg veel klachten van mijn huisgenoten, met name mijn vrouw, die haar thuiswerkplek in dezelfde kamer heeft.
Als de AB cleaner van Tamiya hetzelfde is als TET moet ik die maar eens proberen, scheelt toch weer hobby budget 🙂
 
Ik zweer zelf bij TET. Even wat samenvattend want sommige mensen zijn wat bedrevener in chemie, codes en afkortingen dan ik:

TET: Werkt snel, trekt direct naden in en is vluchtig. Bij een te royale hoeveelheid aan het kwastje is het te agressief en ontstaan aantastingen in het plastic is mijn ervaring. Gebruik met Evergreen (wat ik nogal eens gebruik) gaat prima. Als ik het dus goed begrijp, en Jakko heeft het hier volgens mij al vaker aangegeven, kan ik beter aceton en butylacetaat aanschaffen en mengen omdat dat een stuk goedkoper is. Of anders Tamiya airbrush cleaner als we voor gemak gaan.

Bison ontvetter/reiniger is dus geen TET, werkt sneller, is vluchtiger en daardoor moet je er iets meer van gebruiken. Het voordeel boven TET zie ik nog niet direct. Is het minder agressief dan TET? Als dat zo is zie ik wel een voordeel.

Dan de Tamiya X-20A. Dat is in de werking toch weer vrijwel hetzelfde als IPA, heb ik van Rob begrepen? Internet geeft aan dat het niet exact gelijk is en adviseert bij toepassing voor de airbrush wat water bij de IPA te doen om te snel drogen en korrelig worden van verflaag te voorkomen.

MEK: super vluchtige en snelle weekmaker en net als aceton ook een keton. Is redelijk giftig en kan bij teveel inademen tot de schildersziekte leiden. De voordelen van MEK in vergelijking tot TET en Bison/Griffon zijn mij niet duidelijk. Rob legt een relatie met Evergreen. Bij TET merk ik bij wat harder Evergreen dat je wat meer moeite moet doen om het goed te verlijmen (week maken dus). Gaat dat bij MEK beter ?
 
Walter, MEK is vrij aggressief spul, het smelt plastic sneller dan TET. Wat Rob al aangaf is het voordeel dat het snel verdampt, en dus minder snel nevenschade aan het plastic geeft.
 
Maarten Weers zei:
MEK wil je niet gebruiken, zeer vluchtig en erg giftig.
Ik begrijp dan ook niet dat er mensen mee werken.
Klik om te vergroten...
Dat doe je zelf ook 🙂 Bison ontvetter is volgens de lijst met ingrediënten 10% tot 25% butanon, wat een andere naam is voor methylethylketon, oftewel MEK:

Bison ontvetter ingrediënten.webp

Maar dat is natuurlijk niet hetzelfde als pure MEK gebruiken.
 
In essentie is het allemaal in een overdosis of geleidelijke inhalatie over de tijd niet het meest gezonde spul. In die zin zijn modelbouwers allemaal een beetje “bandenplak snuivers”
 
Daarom: liefst gebruiken vanuit een klein reservoir, voorkomen dat je potjes omgooit, of morst bij overgieten en ventileren.
Ik gebruik liefst de vierkante potjes van Tamia en MIG, die zet ik met een stukje kneedpasta "vast" op mijn werkblad.
En zo veel mogelijk de dop er op.
 
Wat nog even het vermelden waard is, geldend voor zo'n beetje alle stofjes die we gebruiken in onze hobby: de gebruikte hoeveelheden zijn meestal klein, maar we werken er soms uren lang mee, en we zitten vaak letterlijk maar een paar centimeter recht onder onze neus te plakken, schuren, schilderen etc.
Dit maakt de blootstelling weer relatief groot.
 
Rob Plas zei:
Wat nog even het vermelden waard is, geldend voor zo'n beetje alle stofjes die we gebruiken in onze hobby: de gebruikte hoeveelheden zijn meestal klein, maar we werken er soms uren lang mee, en we zitten vaak letterlijk maar een paar centimeter recht onder onze neus te plakken, schuren, schilderen etc.
Dit maakt de blootstelling weer relatief groot.
Klik om te vergroten...
precies! Ik doe daarom steeds alle potjes lijm weer direct dicht. Dat is het handige van die dopjes met kwast … je moet ze wel dichtdoen vanwege dat kwastje.
 
….maar als ik denk hoe ik in de leeftijd van 8 tot 20 jaar weet ik hoe vaak uren zat te bouwen en vooral te schilderen of te spuiten (jawel ik, Walter Jonkers, verklaar hierbij in het verleden -tig voertuigen en nog meer -tig figuren te hebben geschilderd en gespoten) met Humbrol en Revell verf en alles verdunnend met terpentine (uit de werkplaats van mijn pa). Wat dan gewoon de hele avond naast mij stond te dampen. En dat in de huiskamer ….
Spuiten ging in de werkplaats zonder ventilatie of masker……..
En dan na afloop de verf op te vingers met een keukenrol gedept in terpentine schoonmaken 😱
 
Dat heet voortschrijdend inzicht Walter.
Vroeger hadden de meeste huisschilders blikken met benzeen staan voor verdunnen van verf en het schoonmaken van materialen en handen.
Als er bij de DOW nu meer dan 8ppm wordt gemeten op je persoonlijk dosibadge ga je linea recta de fabriek uit om te ontgiften.
 
Je moet ingelogd zijn om te kunnen reageren. Log in | Registreer
Terug
Bovenaan