Af! Wat de FOC: een Amerikaanse M70A2 Krueger MBT in de Golfoorlog

[Jakko Westerbeke]

Toen Peter vorige week een nieuwe FOC aankondigde had ik gelijk een idee dat me leuk leek. Toen ik verder las bleek dat alleen niet binnen de regels van de FOC te mogen, maar enthousiast geraakt, wilde ik me daar niet door tegen laten houden …

Dit is het model dat Dragon een jaar of vijf geleden uitgebracht heeft van de Kampfpanzer 70, de Duitse versie van de MBT-70, gebaseerd op één van de prototypes in het Panzermuseum Munster. Van de MBT-70 zijn veertien prototypes gebouwd (zeven in Duitsland en zeven in de VS), maar tot serieproductie is het nooit gekomen omdat de Duitsers de stekker eruit trokken, vooral vanwege escalerende kosten (Duitsland had al meer betaald aan alleen de ontwikkeling dan de geschatte prijs voor het totale project inclusief productie, en Amerika had nog meer aan uitgegeven). Verder speelde zeker ook mee dat de Duitsers moeite hadden met sommige aspecten die de Amerikanen per se wilden hebben, vooral het 152 mm kanon/raketwerper.

Maar wat als deze tank wél in productie genomen was? Dan waren de Leopard 2 en de M1 Abrams er nooit geweest, en was de MBT-70, in Amerikaanse dienst waarschijnlijk onder de aanduiding M70, ingezet in de Golfoorlog van 1991 … Maar dat zal niet precies de tank geweest zijn zoals die eind jaren ’60 beproefd werd, want er zal dan 15 à 20 jaar aan verdere ontwikkeling ingezeten hebben. En dat maakt een interessant model, als je het mij vraagt.

Uit de doos is het een Duitse tank. Geen punt, dan verbouwen we hem tot de Amerikaanse versie. Die had een andere motor en bijbehorend ander motordek, met roosters in het schuin oplopende voorste stuk en geen roosters in het vlakke deel. Helaas blijkt, als je je erin verdiept, dat de verschillen niet zo simpel zijn als dat het laat lijken. Niet alleen het motordek is anders, ook de zijkanten en de achterkant: de zijkanten liepen achteraan schuin op de Duitse tank, maar waren verticaal op de Amerikaanse. Alles op de achterplaat is ook anders, met als gevolg dat er heel wat te verbouwen is:

Eerst heb ik de achterkant van de motorruimte eraf gezaagd, en dan de afneembare plaat van het voorste stuk er ook uitgehaald. Daarna moest nog meer detail weggehaald worden, omdat dat ook allemaal Duits en niet Amerikaans was:

Daarna heb ik een plaat onder het gat gelijmd om het toe te maken, zodat ik daar later het nieuwe voorste motordeksel op kan bouwen:

Ook heb ik het gat aan de linkerkant op deze foto goed opgevuld met plastic plaat. Het stuk gietraam aan de achterkant dient om de rompzijkanten uit elkaar te drukken, omdat ze een beetje verbogen zijn en naar binnen wijken, wat normaal gesproken te corrigeren is met de achterplaat (daar zitten locatierichels op), maar omdat ik die ook zelf ga bouwen uit plastic plaat, was een andere oplossing nodig.

Dan heb ik er ook nog een stuk I-profiel opgelijmd om stevigheid aan de voorkant te geven en een goede steun te hebben voor de voorkant van het vlakke motordek:

Verder zit er putty in de gaten op het motordeksel en in de zijkant van de romp, maar dat is nog niet gladgeschuurd want natuurlijk moet dat eerst goed uitharden.

Toevoeging 12-12-2021: Niet lang na bovenstaande geplaatst te hebben was ik op de bijnaam Krueger voor deze tank gekomen, die ik net ook in de onderwerptitel toegevoegd heb.

 

[Jakko Westerbeke]

Verder aan het motordek:

Omdat er roosters inzitten, en die meestal lager liggen dan het motordek zelf, heb ik het geheel opgebouwd uit een aantal lagen: eerste eentje van 0.25 mm plastic plaat, dan nog een laag van die dikte maar nu van gaas met middenin een stuk plastic plaat, en dan het eigenlijke motordek uit 0,5 mm plaat. Alles gemonteerd ziet dat er zo uit:

Dat is natuurlijk nog niet af, want er moeten nog raamwerken over de roosters gebouwd worden, maar dat komt pas wanneer het achterste deel van het motordek er ook inzit, want daar komen ook nog twee roostertjes in die op deze aansluiten.

 

[Jakko Westerbeke]

Toen ik naar m’n boekenplanken keek of ik misschien meer documentatie over de MBT-70 had, viel m’n oog op Waffensysteme Leopard 1 und Leopard 2 van Walter Spielberger (Stuttgart: Motorbuch Verlag, 1995):

Omdat het over allebei de Leopards gaat, hoopte ik dat er ook een tussenstuk over de MBT-70 in zou staan. Dat blijkt te kloppen, en nog beter: er staan (zo te zien officiële) doorsnede-schaaltekeningen in van de Amerikaanse variant. Voor het motordek op de foto’s hierboven heb ik de afmetingen vooral gehaald uit tekeningen en schetsen in Hunnicutts Abrams: A History of the American Main Battle Tank, Volume 2 (Novato: Presidio Press, 1990), maar dat was deels schat- en gokwerk. Met de tekeningen uit het andere boek bleek dat ik daar een aantal fouten in gemaakt had, met dit als gevolg:

Jawel, het voorste motordeksel van de Ameerikaanse MBT-70 was niet alleen anders dan het Duitse, het was ook nog eens breder. Ik heb daarom alles wat ik eerder gemaakt heb, er met een Tamiya plasticsnijder en een scherp hobbymes weer uitgehaald zodat ik opnieuw kon beginnen. De constructie is hetzelfde, maar nu nauwkeuriger van afmeting:

Het gaas zit nu anders, omdat op de tekening in het boek van Spielberger volgens mij te zien is dat het niet diagonaal liep zoals ik aannam uit het boek van Hunnicutt. Het is er slecht uit te halen, maar in de tekening lijken de lijntjes van voor naar achter en van links naar rechts te gaan, dus ik heb het nieuwe gaas ook in die richting geplakt.

Dan het horizontale motordek. Dit is alles afgetekend op 0,5 mm plastic plaat:

Voor wie ook een Amerikaanse MBT-70 wil bouwen (zoals de echte prototypes of een gefingeerd „in dienst”-model zoals dit) heb ik schaaltekeningen gemaakt van hoe het motordek in elkaar zit — hier te downloaden als PDF-bestand.

Daarna heb ik alle luiken erin gegraveerd. Bouwers van vliegdingen zullen daarvoor wel geavanceerder gereedschap hebben dan wat ik gebruikt heb, maar ik moest het doen met wat ik kon vinden:

D.w.z. een goedkoop graveerdinges van Trumpeter, een Tamiya plasticsnijder (die maakt bredere groeven, voor het afneembare motordeksel), een stalen liniaal en een stukje raamwerk van de Tamiya Dragon Wagon, omdat de afgeronde hoeken daarin net goed uitkomen voor de ronde hoeken van de luiken op dit motordek. Het is misschien niet zo heel goed te zien op de volgende foto, maar ik vind het goed gelukt:

Dan was het nog een kwestie van op z’n plaats lijmen en de vuldoppen aanbrengen:

Eigenlijk denk ik dat die ook verzonken zouden moeten zijn, maar een cirkel van ongeveer 5 mm diameter graveren lukte mij niet netjes, niet met een cirkelmal en het Trumpeter-gereedschap en ook niet met een holpijpje, dus in plaats daarvan heb ik ze van dun plastic plaat gemaakt met nog een stuk geavanceerd gereedschap:

Dan moesten de randen van de roosters er nog in:

Dit is 0,5 × 0,25 mm plastic strip dat ik eerst langs de randen geplakt heb, daarna de dwarse stukken, en uiteindelijk die van voor naar achter. Alles is eerst met plasticlijm aan de randen en elkaar gezet, en daarna heb ik er secondelijm onder laten lopen om ze ook aan het gaas te lijmen, anders denk ik dat het nogal heel kwetsbaar is.

Hoewel dit alles nog niet af is, ben ik verdergegaan met de toren. De MBT-70 had holle bepantsering, maar mijn idee is dat dat voor een latere variant (de M70A1, zeg van begin jaren ’80) vervangen zou zijn door chobham-pantser en weer later door verarmd uranium (vandaar mijn aanduiding M70A2). Alleen is chobham-pantser niet goed rond te maken — daarom zijn de Challenger en M1 Abrams uit vlakke platen opgebouwd — maar had de MBT-70 wél een ronde voorkant aan de toren. Dat moet dus anders …

Dit is een kartonnen proef om te zien hoe dat pantser zou moeten komen te zitten, en wat ongeveer de afmetingen zouden worden. De voorkant is aan de onderkant sterk afgeknot omdat hij anders het schuine motordeksel zou raken. Omgezet op 0,5 mm plastic en dan bijgewerkt tot het goed past, kwam ik uit op:

Aan de linkerkant van de toren heb ik de behuizing voor het geleidingssysteem van de MGM-51-raketten weggezaagd en het gat toegemaakt met een stuk plastic plaat. Op dit model komt een 120 mm kanon, en dan is dat hele ding overbodig. Het ronde deel, waar een afstandsbestuurd koepeltje voor de luchtafweer komt, ga ik nog hoekig inbouwen met meer plastic plaat, daarom is het overgebleven gat daar niet gedicht — dat komt toch buiten zicht.

 

[Jakko Westerbeke]

Aan de linkerkant heb ik ook een hoekige beplating aangebracht om de normaal ronde onderkant van de mitrailleurkoepel:

Met de belangrijkste torenplaten op hun plek kon ik dan de gaten op beginnen te vullen met meer plastic plaat, tweecomponentenputty (Magic Sculp, om precies te zijn) en plamuur:

Nadat ik het achterste deel van het torendak vlakgevijld had, heb ik er 0,75 mm plastic plaat aangebracht om panelen na te bootsen zoals die ook op de vroege M1 Abrams zaten, die bij een munitie-explosie van de tank afgeblazen worden om de bemanning te beschermen:

Met dat gedaan heb ik allerlei stukken afgeplakt:

Waarom? Om antislip na te kunnen maken:

Ik heb eerst een dunne laag acrylgel uit een tube gesmeerd en daar dan gezeefd zeezand ingestrooid. (Gebruik hiervoor geen rivierzand, dat is over het algemeen veel grover dan zeezand.)

Dan meer details op het motordek, vooral scharnieren voor de luiken en een paar hijsogen (van een oud Tamiya-model, vermoed ik):

Ook ben ik maar begonnen aan een bemanning, met deze set van Master Box:

Hoewel deze set bedoeld is voor Afghanistan, hebben de soldaten de Nomex overalls en tankbemanning-scherfvesten aan die het Amerikaanse leger voor het eerst echt gebruikt heeft in de Golfoorlog van 1991, dus de figuren zijn ook goed te gebruiken voor een model uit die tijd (echt of fantasie, zoals dit). Het is me trouwens opgevallen dat de meeste modelbouwers bemanning in BDU’s (normale gevechtsuniformen) en eventueel PASGT-vesten in Amerikaanse tanks uit de Golfoorlog lijken te zetten, maar op foto’s van die oorlog zie je dat vooral tijdens de opbouw in Saudi-Arabië; vlak voor het grondoffensief zijn echter deze overalls en scherfvesten uitgereikt.

Dan een paar koppen van Hornet erbij, die nog op de figuren gezet moeten worden:

Ik heb bij twee van de drie de riemen voor het schouderholster weggesneden, omdat dat weinig voorkomt op foto’s van echte tankbemanningen uit 1991. Bij het derde figuur zit het er wel op omdat ik die al gebouwd had voordat me echt opviel dat het historisch gezien beter was om het weg te laten.

Op de toren moest wel opbergruimte komen. De echte MBT-70 had alleen een rek aan de achterkant, maar gelet op ontwikkelingen van de M1-serie, waar er een rek achterop bijkwam omdat de kisten en rekken aan de zijkanten te klein bleken, besloot ik om een M1-achtige kist op de rechterkant te zetten (links kan niet vanwege de mitrailleurkoepel) en een rek aan allebei de kanten te maken:

Ze zijn hier allebei nog niet af (het rek is zelfs nog niet gelijmd, vandaar de Blu-Tack om alles op z’n plek te houden). De stangen zijn 1 mm messingstaaf, wat aan de dikke kant is, maar dunner had ik niet voorhanden, met een stukje plastic plaat met gaten geboord aan de achterkant. Het kleine beige kistje is voor rookgranaten (de werper daarvoor komt er later boven), en is afkomstig van een oude Esci M60A1. De sleepkabel is van een Abrams van Dragon.

Dan weer terug naar de romp … Het was me al opgevallen dat de Amerikaanse MBT-70 opbergkisten had op de voorspatborden, die ontbreken bij de Duitse. „Goed,” denk je dan, „die maken we er bovenop en klaar.”

Ja, dat zou je willen … Wat blijkt? De Duitse en Amerikaanse rompen verschillen hier wezenlijk van vorm. Bij de Duitse loopt de zijkant taps tot een bijna scherpe punt boven het eerste loopwiel, en boven het derde loopwiel zit er een subtiele knik in de onderkant, vanwaar de lijn horizontaal naar achteren loopt. De zijkant van de Amerikaanse romp begint echter pas boven het tweede loopwiel, en gaat van daaruit al gelijk horizontaal naar achteren, zodat hij dikker (hoger) is dat bij de Duitse:

De Amerikaanse spatborden lopen dan ook steiler af dan de Duitse, waardoor de knik tussen spatbord en romp veel duidelijker te zien is.

Door de zijkant van de romp weg te snijden tot waar de knik in de Duitse zit, kon ik er dan een stuk 1,5 mm plastic plaat onder lijmen:

Dat steekt naar opzij uit, zodat ik de gaten kan vullen en dan alles in vorm vijlen zodat — als het goed is — dit naadloos de zijkant gaat vormen. Ik heb nog wel een stukje 0,5 mm plaat aan de voorkant moeten lijmen om alles daar op de juiste hoogte te brengen. Deze methode kan, omdat Dragon om een onverklaarbare reden de vloer van deze zijkanten zo’n 1,5 mm hoger geplaatst heeft dan de onderlijn van diezelfde zijkant. Je zou die vloer zelfs zien zitten middendoor het rooster aan de linkerkant als je het model recht uit de doos bouwt!

 

[Johannes Haspels]

Mooi werk aan verricht. Ben benieuwd naar het vervolg !

 

[Jakko Westerbeke]

Ik ook 🙂

 

[Jakko Westerbeke]

Oei, een beetje lang geleden dat ik hier nog wat van heb laten zien …

Aan de voorkant heb ik de opbergkisten gemaakt zoals die op de Amerikaanse (en vroege Duitse) MBT 70-prototypes zaten:

Je kunt hier ook de vervangende spatborden zien, die steiler lopen dan die van het Dragon-model.

De koplampen van Dragon zijn natuurlijk ook Duits en op de meeste prototypes zonder beugels erover, maar de Amerikanen gebruikten andere lampen en hadden daar wel beugels overheen. Ondanks dat ik nóg andere lampen van plan was te gebruiken, wilde ik wel die beugels in Amerikaanse stijl, dus die heb ik gemaakt uit koperdraad:

Dit is de rechtse, de linkse is breder (en moest ik opnieuw maken omdat die in de eerste foto te kort bleek). De lampen zelf zijn op mijn model van een Tamiya Bradley:

Op de echte tanks zaten lampen als van de M60 MBT, en hoewel ik er daar ook van heb liggen, leek me dat voor deze tank de Amerikanen een nieuwer model gebruikt zouden hebben, gezien dat rond dezelfde tijd in gebruik kwam op onder meer de M151A2, Bradley, en in het echt ook op de M1 Abrams. Omdat Tamiya toch twee sets koplampen per Bradley levert (bij de M2A2 zelfs drie) kwam dat mooi uit om een setje op deze M70A2 te plakken.

Ik heb dan ook de veerarmen gemonteerd, na de romp te schilderen op de plekken die moeilijk bereikbaar gaan zijn met die dingen ervoor:

De voorspatborden lopen helemaal horizontaal, maar het lijkt me sterk dat dat in dienst ook zo geweest zou zijn. Je gooit dan namelijk wel heel veel modder en troep recht naar voren, dus een stukje gebogen spatbord zal er wel aangekomen hebben. Gelukkig zit er voorop het spatbord een ronde buis (door Dragon zonder holle uiteinden gelaten, maar op foto’s van echte KPz 70’s zie je dat het een buis is) en ik heb die dan gebruikt als bevestigingspunt/scharnier voor een zelfgemaakt stukje spatbord:

Dan nog een heel leuk werkje … Met de stangen op de toren om opbergrekken te vormen, moesten daar ook nog verticale spijlen in, zoals je ook op echte tanks ziet. Maar hoe maak je die? Ik heb het geprobeerd door in plastic plaat en strip gaatjes te boren of ponsen, maar het lukte me niet om de onderlinge afstand goed te krijgen zodat alles ook netjes paste. Als de stangen evenwijdig zouden zijn was het waarschijnlijk niet zo’n punt geweest — zeker niet als ik eerst de spijlen gemaakt had en dan pas de stangen erdoorheen gestoken had — maar met de stangen al op de toren was het voor mij in elk geval te hoog gegrepen om dat allemaal netjes pas te maken zonder héél veel pogingen. Maar wat dan?

Nou, zo:

Eerst een smal stripje plakband strak om de stangen, om de buitenkant van de spijlen te vormen. Daarna heb ik er secondelijm tussen laten lopen en met een cocktailprikkertje uit laten vloeien zodat het een vlies vormt tussen het plakband en de spijlen:

Nadat de lijm goed uitgehard was, heb ik er dan vulmiddel ingesmeerd:

En dan dat (na een nachtje drogen) afgeschraapt tot aan het plakband. Ook de uitstekende delen plakband heb ik dan natuurlijk weggesneden.

Daarna heb ik ook nog zijschilden gemaakt:

Dit is 1 mm plastic plaat met langs de randen 1 × 3 mm plastic strip om extra dikte te geven. Deze zijn naar het voorbeeld van de zijschilden van de M1 Abrams, maar korter (want de tank is korter) en zonder de verticale scharnieren tussen de platen, omdat ik aan de romp nog ophangpunten ga maken. De strip zit niet over de hele lengte aan de onderkant, ook naar voorbeeld van de Abrams: daarbij zijn de voorste schilden van „speciaal pantser” (een Chobham-afgeleide) maar de achterste van gewoon plaatstaal.

De steunen zijn van gietraam van Games Workshop, want dat is trapeziumvormig van doorsnede en dus makkelijk vierkant te vijlen zodat het goed op het model past. Aan de romp heb ik vierkante plastic staaf gelijmd als montagepunten voor de zijschilden zodat ze goed te positioneren en vast te lijmen zijn na het schilderen.

 

[Jakko Westerbeke]

Tijd voor nog eens een update over dit model, want dat is al te lang geleden en er is veel aan gebeurd sindsdien.

Eerst de optieken voor de commandant:

De grote links is de commandantsperiscoop, de kleine is de richtkijker voor het luchtafweerwapen. Allebei zijn ze door Dragon weergegeven zonder enig detail aan de binnenkant, maar wel met een doorzichtig onderdeel voor het glas ervan — dus je kijkt er zo in en ziet dat er niks inzit. Daarom heb ik aan de hand van foto’s van KPz 70 prototypes er een binnenwerk ingebouwd uit plastic strip, plaat en afvalmateriaal. Probleem hierbij was wel dat op de echte tank de eigenlijke kijker verticaal gemonteerd is (hij kijkt recht naar boven) met een schuine spiegel om de commandant toch wat te laten zien. Op een 1:35 model is dit bijna niet na te maken omdat een goede spiegel die dun genoeg is, nagenoeg niet aan te komen is. In plaats daarvan heb ik gekozen voor trucage: ik heb het objectief van de richtkijker twee keer gebouwd, onderin en aan de achterkant. Met een stuk doorzichtig plastic plaat schuin ertussen lijkt het net alsof de delen achterin een weerspiegeling zijn van die onderin:

Achterop de toren heb ik de normale mand geplaatst, met twee Amerikaanse antennevoeten en een windsensor:

Allemaal gemaakt van gietraam, plastic staaf en plaat. De windsensor is in principe een kopie van die op de vroege M1 Abrams, niet het wat latere model met rechthoekige kap aan de bovenkant.

Toen kwam het leuke deel: het kanonschild. Gezien dit een MBT 70 voorstelt die voorzien is van Chobham-pantser, kon ik niet gewoon het gegoten schild van de MBT 70 gebruiken, maar moet het natuurlijk ook bij de rest van de bepantsering passen. Dat betekende veel passen en meten om te bepalen hoe groot het zou moeten zijn zodat het netjes past op de ronde stukken vooraan de toren waar het originele schild omheen draait.

Dit zijn de belangrijkste stukken van het schild: bodem en zijkanten al aan elkaar, het buisvormige ding vormt het midden waaruit de kanonloop zal steken (en waarmee het schild op het model vast komt te zitten) en de twee delen met de ronde lijn erop vormen de voorkant. Die laatste twee heb ik op de computer getekend en dan uitgeprint en op plastic plaat geplakt om zeker te weten dat ze ook zullen passen rondom de buis. Dit klinkt ingewikkeld, maar is eigenlijk heel eenvoudig: ik heb twee rechthoeken getekend die het vooraanzicht van het schild vormden, en daar dan een cirkel opgezet waar de buis komt. Door dan de cirkel af te trekken van de twee rechthoeken (d.w.z. daarmee maak je een gat in de rechthoeken waar de cirkel zit) kreeg ik twee rechthoeken met een hap eruit. Die rechthoeken heb ik dan weer uitgerekt tot de echte hoogte van de plaat, waardoor de cirkel automatisch meekwam en alles netjes op schaal is.

Dan was het alleen nog een kwestie van uitsnijden en in elkaar lijmen:

Nadat de lijm goed droog was, heb ik de opening in de voorplaat uitgevijld totdat de buis er doorheen paste. Dit omdat natuurlijk de dikte van de plaat in de weg zit, want de cirkel die ik uitgesneden heb was aan de buitenkant, en de plaat staat schuin, dus aan de binnenkant is de opening kleiner. Goed, dat alles gedaan kon ook de buis erin en heb ik wat meer details aangebracht, vooral de ophangpunten voor het zoeklicht die ik overgenomen heb van het MBT 70-kanonschild:

(Er zitten er maar twee aan het Dragon-onderdeel, dat klopt, maar dat is omdat daar nog een extra onderdeel aangelijmd moet worden met het derde.)

Toen ging het alleen een beetje mis 🙁

Het schild zit niet ver genoeg naar achteren op deze foto, maar zit wel stevig vastgelijmd … Dat komt zo: de buis is (waarschijnlijk) polyetheen, omdat hij gemaakt is van een klos waar ooit één of ander draad opgezeten heeft, en die toevallig ongeveer de juiste afmeting had. Daarom heb ik hem met Pattex Secondelijm Plastics aan het schild vastgelijmd — hierbij zit een stift waarmee je moeilijk te lijmen plastic insmeert, zodat secondelijm wél hecht aan het materiaal. Dat werkte goed, en de buis zit netjes en stevig in het schild. Toen kwam het moment om het schild aan de toren te plakken, en dus smeerde ik de binnenkant van de buis ook zo goed en zo kwaad als het ging, met dat spul uit die stift in. Een beetje secondelijm op de witte plastic buis aan de toren, en dan het schild op z’n plaats schuiven … denk je. Helaas, alleen, zorgt die stift er ook voor dat secondelijm veel sneller uithardt 🙁 Het schild zat muurvast ongeveer een millimeter te ver naar voren en nog een beetje scheef ook.

Gelukkig had ik de ophanging beweegbaar gelaten, zodat:

ik het schild maximaal naar boven kon doen en dan met een klein zaagje in m’n meshouder het T-stuk waarop het schild zit, door kon zagen. Dan nog wat vijlen, en het paste wel tegen de toren zoals de bedoeling was:

Het kanon is van een M1A1 van Tamiya, die ik ooit verbouwd heb tot IP M1 met 105 mm kanon, en dus kon het mooi op dit model.

Dan nog meer details aan de toren. Op de M1 lopen de kabels voor de rookgranaatwerpers over het dak, onder een L-profiel om (naar ik aanneem) te voorkomen dat iemand er met z’n voet achter blijft hangen. Dat heb ik dus ook nagemaakt:

De rookgranaatwerpers komen van een oud (sloop)model van een Chieftain van Tamiya, daarom zijn ze al geschilderd, en ze zitten op beugels van dezelfde Tamiya M1A1, waarvan ik de randen dunner gemaakt heb en bouten opgemaakt heb. Het L-profiel is plastic, evenals de beugeltjes waarmee het vastzit (priegelwerk!), en de kabels zijn koperdraad uit een oude computermonitor.

Uit de rookgranaatwerpers steken stukken plastic staaf van 2 mm diameter, waarvoor ik de gaten wat op heb moeten boren. Deze zitten er omdat Amerikaanse tankbemanningen wel eens de neiging hebben twee granaten in elke werperbuis te steken, en dan komt de tweede er half uit zoals hier te zien is.

 

[Jakko Westerbeke]

Nog een leuke klus: zoals waarschijnlijk wel bekend gebruikten de Amerikanen in de Golfoorlog mijnenploegen op hun M1A1’s. Laat ik er nu toevallig eentje overhebben van (goh, echt?) een Tamiya M1A1 … Die past alleen helemaal niet op de romp van een MBT 70, natuurlijk omdat de bevestigingsplaat gemaakt is voor de boeg van de M1. Het verschil in boegplaten is nogal groot: die van de M1 loopt steil en tot bijna bovenaan de romp, die van de MBT 70 is veel schuiner en komt maar tot nog niet eens halverwege de hoogte van de romp — en hij is ook nog eens smaller omdat er aan allebei de kanten een naar voren uitstekend stuk zit. Na veel passen, meten en nadenken over hoe ik die plaat aan kon passen, besloot ik dat de beste manier ging zijn om een volledig nieuwe te maken naar voorbeeld van die van Tamiya:

Er was een beetje aanpassing nodig aan de hefmechanismes zodat die ook pasten, maar verder passen de onderdelen van Tamiya hier allemaal heel netjes in zonder verdere aanpassingen.

We zijn er bijna … alleen het échte werk nog.

De MBT 70/KPz 70 had als secundaire bewapening een MK 20 Rh 202 automatisch kanon — hetzelfde wapen als op de Schützenpanzer Marder en Spähpanzer Luchs. Ik denk echter dat men in Amerika in de jaren ’70 niet zo happig geweest zou zijn op een 20 mm kanon, en al helemaal niet eentje van Europees fabricaat — Amerikanen zijn nogal van de punt vijftig, per slot van rekening. Dus: ik steek er een M2 Browning in! … maar dat past niet. Als je de originele affuit wilt houden, en dus ook de munitie-invoer op z’n originele plek houdt, steekt dat wapen aan de achterkant uit de koepel, bleek na passen van een plastic mitrailleur. Andere optie: een 40 mm Mk. 19-granaatwerper. Dit wapen werd overwogen voor de M1 Abrams, maar afgewezen omdat het te duur was. Enige echte andere geloofwaardige mogelijkheid is dan een M85-mitrailleur, die onder meer in het commandantskoepeltje van de M60 zat. De loop daarvan is geen punt, die haal je zo uit zo’n model, maar op deze tank zou de rest van het wapen ook vol in het zicht zitten …

En dan de affuit nog, waar Dragon … ik wil niet zeggen: „een potje van gemaakt heeft,” maar ze hebben zóveel weggelaten dat het bijna oplichting van de modelbouwer is.

Het merendeel van wat er op deze foto’s staat is ook zo aanwezig op de echte affuit. Naar sommige details heb ik moeten gokken en andere heb ik bewust veranderd omdat dit natuurlijk een ander wapen is dan op de echte tank, maar in principe had Dragon bijna alles op deze foto’s dat niet grijs gekleurd is (behalve de grijze kist, die heb ik ook zelf gebouwd), gewoon bij het model moeten doen in plaats van een groot leeg gat onder de bovenaffuit te laten vallen.

Met dat gedaan is de bouw eindelijk klaar:

O ja, de rupsbanden had ik geloof ik nog niet vermeld. Dat zijn er van Trumpeter voor de M1 en K1, die ik gekozen heb om duidelijker te maken dat dit een Amerikaanse tank is.

Dan heb ik het model een laag lichtgrijze grondverf gegeven:

Daarna volgde forest green voor de onder- en zijkanten van de romp, de achterkanten van de wielen en zijschilden, de binnenkanten van de luiken en mitrailleurkoepel, en nog wat plekken die niet overgeschilderd zouden zijn. De binnenkant van het gat voor de mitrailleurkoepel is wit, want dat is ook de kleur die daar op prototypes gebruikt is. Dit heb ik dan gevolgd met een laag zandkleur over de rest van het model:

En dat is waar we nu zijn! De volgende stap is het aanbrengen van de markeringen, maar ik ben er nog niet uit of ik die uit decals voor M1A1’s in de Golfoorlog zal halen of dat ik er malletjes voor maak en ze spuit.

 

[Willem Visser]

Mooi werk Jakko!

 

[Rob Hokke]

Zo, wat een chirurgie! Erg mooie details die je hebt toegevoegd, ook fijn om lekker veel fotos te zien.

Ik ben benieuwd wat je qua kleur gaat doen!

 

[Jakko Westerbeke]

Bedankt voor de complimenten 🙂 De kleur wordt zandgeel, zoals het model nu al is — dit moet een tank voorstellen zoals hij in de Golfoorlog van 1990–’91 gebruikt zou zijn, in plaats van de M1 Abrams, dus het idee is om alles daar zo dicht mogelijk bij in de buurt te houden.

 

[Martin Visser]

Mooi werk Jakko.

Tof hoe je alles aan pas. En laat zien hoe je het doet.

Martin

 

[Jakko Westerbeke]

Volgens mij heb je daar veel meer aan dan alleen maar een foto van het eindresultaat 🙂

 

[Jan Coen Wijnstok]

Hoi Jakko,

Mijn complimenten voor je eigenbouw. En inderdaad prettig dat je laat zien hoe je dingen hebt aangepakt. Succes met de afwerking.

Groetjes,

Jan Coen

 

[Jakko Westerbeke]

Het heeft een tijdje geduurd maar ik ben nu verdergegaan aan dit model. Ik ben begonnen met lichte vlekken te spuiten in de panelen, met een mengsel van zandkleur en wit:



Ik was al sinds ik het spoot niet tevreden over de kleur van Mig Forest Green, dat ik veel te licht en helder vond, maar omdat het model stillag heb ik er tot nu niks aan gedaan. Na wat uitzoeken bleek dat Humbrol 116 redelijk in de buurt komt van Forest Green zoals dat in de jaren 80 op Amerikaanse tanks zat, en daar had ik een blikje van staan, dus dat heb ik eerst eens gekwast op de zichtbare delen die ik groen wilde hebben:



Zie het verschil tussen Mig links en Humbrol rechts. Ik ben veel tevredener over de donkerdere kleur.

Daarna heb ik een wash van lichtbruine verf over het hele model gezet om schaduwen te maken:



Gevolgd door twee keer drybrushen, eerst stevig met een zandkleur die een beetje lichter was dan de basiskleur:



En dan lichter, met een vaalwitte kleur die naar zandkleur neigt:

 

[Bert van Wiltenburg]

Wat een mega project dit.... en nu al een prachtig resultaat, kan niet wachten om het eindresultaat te zien! Diepe buiging en petje af.....

 

[Walter Jonkers]

Mooi project! Ziet er echt heel goed uit!

 

[Jakko Westerbeke]

Wat een mega project dit....

Dat valt toch wel mee? Het grootste deel is nog gewoon het originele model! 😉 De voorkant van de toren, en dan vooral het kanonschild, was wel het ellendigste werk, omdat het best moeilijk was om uit te zoeken welke vormen en afmetingen alles moest hebben. De mitrailleur was ook leuk, maar dan vanwege het priegelwerk.

en nu al een prachtig resultaat, kan niet wachten om het eindresultaat te zien! Diepe buiging en petje af.....

Mooi project! Ziet er echt heel goed uit!

Bedankt, allebei 🙂

 

[Bert van Wiltenburg]

Jakko, het onderzoek naar dit model, het besluiten welk model als uitgang wordt genomen, het aanpassen, het scratchwerk: niet bestaande delen maken, het feit dat iemand al vanaf juni bezig is maar nog steeds niet afgerond... voor mij als simpele plastic-delen-aan-elkaar-plakker is dit een mega project..

 

[Bas Slaats]

Deze heb ik blijkbaar gemist. Ik moet toch eens nodig een cursus scratch building bij je gaan volgen, want dit is fantastisch werk.

Gr Bas

 

[Tini Hendriks]

Prachtige bouw! Mooi spuitwerk, kortom, een juweeltje

 

[Jakko Westerbeke]

het onderzoek naar dit model, het besluiten welk model als uitgang wordt genomen, het aanpassen, het scratchwerk: niet bestaande delen maken

Het begon met het uitgangspunt van een model maken van een voertuig waar wel prototypes van waren, maar dat nooit in dienst gekomen is, in een versie alsof het wel in productie gegaan was. Door uit te zoeken wat die prototypes waren en niet waren, en te kijken naar wat er wél in het echt daarna ontwikkeld werd, kwam ik uit op deze redelijk grondige ombouw. Ik heb door dat uitzoeken ook gezien dat er meer mensen met dit idee bezig geweest zijn voor deze tank, maar alle die ik me kan herinneren beperkten zich tot er een 120 mm kanon op plakken in plaats van de normale 152 mm, plus nog een paar kleinere dingen. Dat leek me niet realistisch (genoeg), dus tja, dan kom je bij dit soort werk uit 🙂

het feit dat iemand al vanaf juni bezig is maar nog steeds niet afgerond...

Kijk ook eens even naar het jaartal van het eerste bericht … 😉

Maar ook afgezien daarvan is dit voor mijn doen op redelijk normaal tempo gebouwd. D.w.z. in twee of meer keer de tijd die een ander erover zou doen 🙂

voor mij als simpele plastic-delen-aan-elkaar-plakker is dit een mega project..

Het is zeker geen eenvoudige ombouw, nee, maar ik ben ook maar begonnen door modellen recht uit de doos te bouwen, hoor. Het belangrijkste is dat je er zelf blij mee bent want je aan het maken bent.

Deze heb ik blijkbaar gemist. Ik moet toch eens nodig een cursus scratch building bij je gaan volgen, want dit is fantastisch werk.

Bedankt 🙂 Hopelijk zijn de foto’s en uitleg genoeg om duidelijk te maken hoe ik dit soort dingen doe, maar vraag gerust als iets niet duidelijk is.

Prachtige bouw! Mooi spuitwerk, kortom, een juweeltje

Bedankt 🙂

 

[Walter Jonkers]

Scratch building is vermoedelijk net als schilderen: je moet even de moed vinden om de stap te nemen en dan smaakt het naar meer … en raak je er wat aan verslaafd.
Evergreen en restspullen, vlijmscherp mes, arsenaal aan schuurpapier, vijltjes, boortjes en een strakke lineaal… en wat geduld = LOL!

 

[Jakko Westerbeke]

Ik denk dat het na het vinden van de moed vooral is dat je ziet dat je het kúnt, zodat je daarna makkelijker de stap zet naar nog grondiger ombouw. Zo’n wat-als-model lijkt me trouwens ook nog eens een beter eerste groot project, omdat het niet écht fout kan zijn, zolang je er zelf maar een goed verhaal bij kunt vertellen 🙂

 

[Jakko Westerbeke]

De markeringen zitten erop:



Deze komen uit een setje van Echelon, eigenlijk bedoeld voor de M1A1 Abrams, en daardoor geschikt voor mijn model, vind ik. Ze zitten daarom ook zoveel mogelijk op dezelfde plekken als op de Abrams, want in mijn fantasie markeerde deze eenheid z’n tanks hetzelfde als in het echt, maar met M70’s i.p.v. M1’s 🙂

De codes achterop de munitieblikken komen van de Tamiya M1A1. Ik heb geen idee of die ook op de M1’s zaten waarvoor ik de markeringen gebruikt heb, maar het staat goed, vind ik. Voor wie de MBT-70 niet kent maakt het ook beter duidelijk dat er maar drie man bemanning is, denk ik.

 

[Jakko Westerbeke]

Rupsbanden schilderen, ook zo’n leuke klus! 🙂 Ik heb ze eerst Tamiya NATO Black gespoten, dan voorzien van een laagje verdunde oostindische inkt om het rubber een diepere kleur te geven, en toen werd de vraag: wat met de metalen delen? Waren die zwart geschilderd, roestig, vuil of wat? Foto’s van de Golfoorlog laten alle mogelijkheden zien, maar het viel me na die te bestuderen op dat zwarte rupsbanden vooral tijdens de troepenopbouw te zien waren, en roestige direct na de oorlog. Er zijn goede foto’s van M1’s tijdens de strijd waarop te zien is dat alle metaal op de rupsbanden vooral blank was, en omdat mijn model een tank uit die paar dagen voorstelt, heb ik daarvoor gekozen.

Eerste stap: middelgrijs op alle metalen delen:



Dan een niet te lichte metaalkleur, in dit geval Games Workshop Boltgun Metal er overheen:



Daar dan weer over een laagje Army Painter Strong Tone. Dit is eenzelfde soort transparante verf als Tamiya Smoke, maar is wat dunner en droogt mat op in plaats van glanzend. Hier de helft gedaan zodat het verschil goed te zien is:



En de hele rupsbanden:



En dan uiteindelijk de rubber delen gedrybrusht met donkergrijs en lichter met middelgrijs:



Ik heb, zoals je kunt zien, alleen de stukken geschilderd die ook echt in het zicht komen te zitten, of daar maar net buiten. Het heeft geen zin moeite te doen voor iets dat niemand ooit gaat zien als het model normaal op z’n wielen staat, vind ik.

 

[Tini Hendriks]

Waar kan ik mijn rupsen naartoe sturen? 🐛👌🏻

 

[Jakko Westerbeke]

Ik dacht de rupsbanden even te monteren vanmiddag. Omdat ik maar ongeveer tweederde gemaakt heb, want er komen schilden over de bovenkant, wilde ik m’n normale methode gebruiken: de uiteinden aan elkaar binden met garen. Ik heb daarom eerst gaatjes geboord in de blokken aan de uiteindes, om het garen doorheen te trekken.

Dat werkte van geen kanten, want het lukte me niet om het garen vast te sjorren en er een knoop in te krijgen zodat het ook strak bleef staan. Dan maar een alternatief: koperdraad:



Dat werkt goed, je kunt het aantrekken en vastdraaien en alles zit goed op z’n plek. Hoewel …



De arm van het spanwiel is veel te zwak, zodat het wiel naar buiten buigt 🙁

Ik heb het koperdraad daarom maar weer doorgeknipt en de rupsbanden met secondelijm aan de wielen geplakt:

 

[Jakko Westerbeke]

Na de rupsbanden konden ook de zijschilden er eindelijk op:



Omdat ik er de steunen achter gebouwd had ging dat relatief eenvoudig en blijven ze stevig zitten, maar in de twee jaar sinds ik ze gemaakt had, waren ze wel een klein beetje kromgetrokken. Ik heb ze eerst zo goed als het ging rechtgebogen, en dan met lijmklemmen op het model gehouden tot de lijm droog was.

Ook heb ik de mitrailleuraffuit in z’n torentje gezet en de luiken gemonteerd:



Wel moeten de stangetjes die de luiken automatisch openen en sluiten nog geschilderd worden.

Even alles in elkaar gezet, afgezien van de mijnenploeg:



En dan kom je een (vermoedelijke) fout in het model tegen:



Het luik van de mitrailleurtoren komt tegen het luik van de bestuurder, zodat het torentje net niet recht vooruit kan staan wanneer het bestuurdersluik wel rechtuit op de hoofdtoren staat. Het lijkt me sterk dat dat in het echt ook zo was, dus ik denk dat er ergens een foutje zit in het model van Dragon, want dit zijn delen die ik niet aangepast heb. Nou ja, we doen het er maar mee.

 

[Walter Jonkers]

En dan kom je een (vermoedelijke) fout in het model tegen:
Het luik van de mitrailleurtoren komt tegen het luik van de bestuurder, zodat het torentje net niet recht vooruit kan staan wanneer het bestuurdersluik wel rechtuit op de hoofdtoren staat. Het lijkt me sterk dat dat in het echt ook zo was

….of….je bent tegen het geheim opgelopen waarom deze tank er nooit gekomen is 😉.
Prachtig zo Jakko!

 

[Jakko Westerbeke]

Ik was op zoek naar hoe de kettingen aan de mijnenploeg precies lopen, en ontdekte dat er een oog opzij hoort te zitten aan de grote beugel op de romp. Ik had die niet op m’n nabouw gedaan, omdat ik niet zag waar ze voor dienden; nu dus alsnog:



Als de lijm droog is wordt dat even bijtippen zodat ze niet meer opvallen als latere toevoeging 🙂 (De kale plekken bij de bodem van de voorplaat zijn omdat daar de ophangingen van de armen van de ploeg gelijmd gaan worden.)

 

[Bert van Wiltenburg]

Prachtig!! En grappig dat je zo een foutje tegenkomt...

 

[Jakko Westerbeke]

Het was echt omdat ik foto’s uit zat te pluizen over die kettingen; je ziet vaak wel dát ze er zijn, maar voor een belangrijk deel niet waar ze vastzitten. Uiteindelijk was de conclusie dat het aan de bovenhoeken van de ophanging van de ploeg moest zijn, en toen ik de Tamiya-onderdelen er nog eens bijhaalde bleken daar inderdaad ogen te zitten.

 

[Jakko Westerbeke]

Ik heb de nieuw gemaakte ogen even gauw geschilderd (basiskleur + wash + drybrush):



Dan de kettingen eraan. De instructies van de Tamiya Abrams zeggen om die vast te binden met koperdraad, maar in het echt zaten ze met harpsluitingen. Twee probleempjes daar: ik heb geen tien harpsluitingen die klein genoeg zijn, en hoe dan ook zijn de gaten in de mijnenploeg te klein om zulke sluitingen doorheen te halen. Uiteindelijk heb ik maar gedaan alsof, met koperdraad (dikker dan van Tamiya) dat ik in ongeveer de vorm van zo’n sluiting gebogen heb.

Eerst de kettingen aan de romp:, want daar kun je slecht bij wanneer de ploeg er eenmaal opzit:



En dan de rest:



Het „hondenbot” ligt (nog?) los, en ik moet nu een manier verzinnen om de kettingen zandkleurig te schilderen zonder dat het een bende wordt … Op M1A1’s hadden ze namelijk dezelfde zandkleur als de tank en de ploeg.

 

[Jakko Westerbeke]

De kettingen zijn geschilderd (basiskleur van het model plus lichte drybrush) en ik heb de kabels gemaakt die aan de ploeg zitten:



Koperdraad plus het handvat van Tamiya, en een stukje garen om dat dan weer mee aan de koplampbeugel te binden. (Op de M1 Abrams zat er aan dat handvat meestal een kabel of spanband of zo, met de andere kant aan iets vastgemaakt linksachter op het voordek. Zoals hier leek me wel logisch bij deze tank.)

En het hele model, met die kabels ook geschilderd:



Dan nog bemanning en bepakking:



De bemanning is van een setje van Master Box met Afghanistan-figuren, met koppen van Hornet. Ik heb de indruk dat bijna iedereen voor figuurtjes in Amerikaanse voertuigen uit de Golfoorlog, figuren neemt in standaard BDU-uniform, eventueel met PASGT-vest — en dat is correct voor Desert Shield, maar niet voor de grondfase van Desert Storm 🙂 Vlak voordat die begon kregen tankbemanningen een nomex overall en dun tanker-scherfvest uitgereikt, dat deze figuren ook aanhebben omdat het nu nog gebruikt wordt. Ik denk wel dat er nog een laagje matte vernis overheen moet.

De bepakking komt uit allerlei bronnen, maar vooral Tamiya. Het reservewiel is een wiel van een Italeri Leopard 2, met gaten voor de bouten geboord (tien, in plaats van acht zoals op de Leopard). Het is wel niet helemaal hetzelfde als van de MBT 70, maar heeft wel dezelfde diameter, in tegenstelling tot bijvoorbeeld wielen voor een M60 of M1. De krik duikt op in sommige foto’s van M1’s met mijnenploeg, dus dat leek me leuk om er ook bij te doen.

 

[Jakko Westerbeke]

Nu ik eindelijk ook de bepakking geschilderd en vastgelijmd heb, en dan nog antennes erop gezet heb, vind ik dit model af:

 

[Jan van Harn]

Stoere bak geworden, Jakko!

Woestijn kleuren zie je niet veel, maar ik vind het mooi! Structuur heeft mooi diepte, zonder te overdrijven.

Groeten, Jan

 

[Bas Slaats]

Fantastisch model, zeker als je ziet wat er allemaal aan heeft moeten gebeuren om het zo te krijgen.
Ik heb het vast gemist in het geheel, maar waarom zijn de rookbussen wit? Ik ken alleen de zwart rubberen doppen?

Gr Bas

 

[Jakko Westerbeke]

De rookbussen zijn wit omdat ze in het echt ook een lichte kleur hebben 🙂 Normaal gesproken horen ze er niet zo uit te steken, maar wat Abrams-bemanningen soms doen (of deden?), is twee granaten in elke werperbuis om een dichter rookgordijn te maken. De tweede steekt er dan half uit.

 

[Bert van Wiltenburg]

Prachtig model zeg!!