Af! JPK 120

[Jakko Westerbeke]

Een aantal jaar geleden kocht ik een stapel nummers van rond 1980 van een maandblad gericht op de defensie-industrie. Op de voorkant van het septembernummer van 1978 stond deze foto:



En in het volgende nummer een artikel over dit voertuig:



Dat op de voorkant is een Versuchsträger 1-1 (VT 1-1, grofweg „Proefvoertuig 1-1”), in het artikel zijn de foto’s en tekeningen van een VT 1-2. Het verschil is vooral dat de 1-1 twee 105 mm L7-kanons (zoals op de Centurion en Leopard 1) had die met de hand geladen werden, maar de 1-2 twee 120 mm Rh-120 (als op de Leopard 2) met laadautomaten. Het onderstel is een ingekorte versie van dat van de Kampfpanzer 70, met maar vijf loopwielen in plaats van zes.

Er gingen gelijk ideeën door m’n hoofd dat zo’n voertuig best te bouwen zou moeten zijn met onderdelen van Leopards en veel plastic plaat, maar ik ben daar nooit aan toegekomen (en het idee van eigenlijk alles zelf maken staat me ook niet echt aan). Gelukkig heeft Takom recentelijk uitkomst gebracht:



Instructies zijn te vinden op Scalemates (sinds ik ze vanmiddag gescand en geüpload heb 🙂).

Als ik eerlijk ben, hou ik niet zo van prototypes: ik vind ze meestal niet heel erg interessant, want je kunt er weinig mee behalve dan ze als dat ene prototype bouwen.

Maar: wat als? Takom denkt dat blijkbaar ook, want twee van de vier opties voor markeringen zijn voor voertuigen in actieve dienst bij de Bundeswehr in de jaren ’80, wat hij natuurlijk nooit geweest is (de andere twee voor het voertuig in de Wehrtechnische Sammlung en tijdens beproevingen in 1975).

Alleen heb ik dan wel weer de indruk dat zulke wat-als–modellen vaak slecht gedaan worden. Men neme een model van het prototype, en schildert, markeert en bepakt het als in actieve dienst, steekt er een figuurtje in uniform in — klaar. (Zie bijvoorbeeld hier.) De meeste prototypes zouden echter nooit zonder enige wijzigingen in dienst gesteld zijn, dus ga ik dan nadenken over wat er dan wel niet aan verbouwd moet worden om tot een realistisch (dat is het sleutelwoord, vind ik) wat-als–model te komen.

Dit model wordt er dus eentje op die manier: ervan uitgaande dat de VT 1-2 daadwerkelijk in productie gegaan zou zijn, wat zou er dan redelijkerwijze anders moeten aan het prototype om tot een bruikbaar militair voertuig te komen? Dan kom ik onder meer erbij uit dat er vermoedelijk Leopard 2-onderdelen op zouden zitten, zoals de wielen en rupsbanden, al is het alleen maar vanwege de onderdelenverzorging. Ook een Leopard-stijl commandantsluik met mitrailleur lijkt me een vereiste, evenals rookgranaatwerpers, radio-apparatuur en pioniersgereedschap. Daarom was ik dus recentelijk op zoek naar een goedkope Leopard 2 🙂



En dan maar gelijk erbij:



Plus overgebleven Leopard- en Kampfpanzer 70-delen uit de reservedozen:



Wat hiervan ook echt allemaal gebruikt gaat worden, dat zien we wel 🙂

Om het nog leuker te maken: wat als het geen Bundeswehr-voertuig zou zijn, maar van een ander leger? Dan wordt de vraag natuurlijk: wie dan wel? Wie in de NAVO zou er, buiten de Duitsers, gebrek kunnen hebben aan een tankjager zonder toren?

Hmm …

Wat dan ook de reden is dat ik ook op zoek was naar een geschikt figuurtje:

 

[Barry Ypenburg]

Leuk Jakko! Ik ga deze What if, if, if, if enz. enz. volgen.

Ben heel benieuwd!

 

[Walter Jonkers]

Het geheim heeft zich onthult. Een Belgische “Wat als”! Ik ben benieuwd. Je gedachtengang is erg logisch om er Leopard onderdelen bij te gebruiken!

 

[Jakko Westerbeke]

Ben heel benieuwd!

Ik eigenlijk ook wel hoe dit precies uit zal pakken … ik heb een aantal aanpassingen in m’n hoofd, maar of die er ook allemaal zullen komen is nog maar de vraag.

Je gedachtengang is erg logisch om er Leopard onderdelen bij te gebruiken!

Dat is voor mij bij dit soort modellen altijd wel het uitgangspunt: wat zou realistisch en logisch zijn?

 

[Tini Hendriks]

wat zou realistisch en logisch zijn?

Ik vind die uitlaat zo rechtop niet erg logisch of realistisch 🤔😜

 

[Jakko Westerbeke]

Dat is van toen hij beproefd werd met kolenvergasser 😉

 

[Peter van Dijk]

De meeste prototypes zouden echter nooit zonder enige wijzigingen in dienst gesteld zijn, dus ga ik dan nadenken over wat er dan wel niet aan verbouwd moet worden om tot een realistisch (dat is het sleutelwoord, vind ik) wat-als–model te komen.

Leuk project Jakko, en wat ik citeer is inderdaad een leuk aspect aan het in productie nemen van een prototype dat nooit in productie is genomen.
Je moet dan echt zelf de praktijk gaan bedenken
Zelf ben ik ook eens met zoiets aan de slag gegaan in de vorm van de Duitse E-100 (van Trumpeter.
Het model omvat een complete maar standaard tank, en die is bijvoorbeeld zo groot dat er echt zelf iets verzonnen moet worden
zodat een crew aan boord kan komen.

Viel Spaß 😀👍

 

[Jakko Westerbeke]

Leuk project Jakko, en wat ik citeer is inderdaad een leuk aspect aan het in productie nemen van een prototype dat nooit in productie is genomen.
Je moet dan echt zelf de praktijk gaan bedenken

En niet doorslaan, want als je niet oppast wordt het een „wat-zou-er-nog-op-kunnen”-model. Dat kan natuurlijk ook heel leuk zijn, maar niet als je uitgangspunt is dat het realistisch/geloofwaardig moet zijn, vind ik.

Zelf ben ik ook eens met zoiets aan de slag gegaan in de vorm van de Duitse E-100 (van Trumpeter.

Dat heb ik ooit ook eens gedaan met die van Dragon, met de infrarooduitrusting van een Tamiya Panther erop — dat was heel lang voordat je die combinatie zo kon kopen 🙂

 

[Walter Jonkers]

Als je de soort van bouw van de jpk 90 en een Leopard als referentie van functionaliteit neemt wat betreft wat er op zit, waar je handig het voertuig op kunt klimmen, waar gereedschap ligt, etc blijf je vanzelf dicht bij wat de realiteit had kunnen zijn.
Intrigerende vraag is wat de meerwaarde is van een statische recht vooruit tank zonder draaibare vuurmonden. Dit houdt bijna in dat een dergelijk voertuig nauwelijks vanuit een vooraf gekozen positie in hinderlaag kan liggen maar juist het van de beweging moet hebben om zo in goede vuurpositie te komen. En dan ook nog met twee vuurmonden. Is het de bedoeling dat daarmee een grotere vuursnelheid kan worden bereikt (beurtelings) of juist tegelijk (met risico dat de ene granaat links van de vijandelijke tank gaat en de ander rechts😅)?

 

[Jakko Westerbeke]

De twee kanonnen konden onafhankelijk maar ook tegelijk afgevuurd worden, heb ik de indruk. Tijdens het uitzoeken van welk bemanningslid waar zit, kwam ik deze site tegen, en die geeft antwoorden op sommige van je punten:

Den Vorteilen stand eine nicht geringe Menge an Nachteilen gegenüber. Technisch hätte das Fahrzeug realisiert werden können, jedoch war das Konzept zu sehr auf den Kampf gegen massierten Panzerangriff eingestellt. Für andere Zwecke war die Waffe weniger geeignet, vor allem aufgrund des Verzichts auf einen drehbaren Turm. Es zeigten sich beim Feldversuch an der Truppenschule (KTS 2) die folgenden Mängel:

• große Probleme beim Begegnungsgefecht
• weit ausgebaute Stellungen beim Kampf aus der Deckung werden benötigt (Seitenrichtung)
• für Gefechtsaufklärung ungenügend geeignet
• völlig ungenügend beim Kampf in bebautem oder bewaldeten Gelände
• Probleme bei der Führbarkeit

Het laatste punt is denk ik het enige waar ik hier mee te maken hoef te krijgen, denk ik. Het blijkt dat de bestuurder in het midden zat, de commandant links en de schutter rechts. Ik had de bestuurder links verwacht en de commandant in het midden, vanwege dat me lijkt dat hij op die manier beter overzicht kan houden en de andere bemanningsleden aansturen. Misschien dus dat ik het bovendek zo ga verbouwen dat de bestuurder links uitkomt en het commandantsluik in het midden. Dit ook omdat er eigenlijk geen ruimte is voor een Leopard-luik links naast het luik voor de bestuurder. Met de bevindingen van de beproevingen is te verantwoorden dat de bemanningsruimte anders ingedeeld zou worden.

 

[Walter Jonkers]

Ja, die nadelen liggen redelijk voor de hand. Vermoedelijk dus een batch gebouwd, na een grote legerkorps oefening bleken ze toch te weinig effectief voor de Bundeswehr en daarna voor vriendenprijsje verkocht aan de Belgen….

 

[Arne Ρоirοt]

Ik heb het beeld dat de toren-loze S-tank een behoorlijk succesvol ontwerp was. Wikipedia lijkt dat te bevestigen:

Performance[edit]​

The Stridsvagn 103 never saw combat and so its design remains unproven. However, for its intended role in the 1960s, it had numerous advantages. In 1967, Norway carried out a two-week comparative observation test with the Leopard 1 and found that, with closed hatches, the 103 spotted more targets and fired faster than the Leopard while the situation was reversed when operating with hatches open. In April to September 1968, two 103s were tested at the British armour school in Bovington, which reported that "the turretless concept of the "S"-tank holds considerable advantage over turreted tanks". In 1973, the BAOR tested the 103. British crewmen received six weeks training and the vehicles were serviced by Swedish engineers. Over nine days of manoeuvres alongside the Chieftain tank, availability never fell under 90% and the final report stated, "It has not been possible to prove any disadvantage in the "S" inability to fire on the move."[16] In 1975, two 103s were tested at the American armour center at Fort Knox. The trial demonstrated that the 103 fired more accurately than the M60A1E3, but on an average of 0.5 seconds slower.[citation needed]

In comparison with the Centurion, the shorter track of the Strv 103 meant it performed worse on soft ground (mud and snow), and its trench taking and vertical obstacle capabilities were also significantly lower: where the Centurion climbed a 100 cm wall, the 103 was barely able to climb an 80 cm wall. On hard terrain, the 103 on the other hand was far more manoeuvrable.[17]

 

[Walter Jonkers]

Bij de S-tank, die ook als aanvalstank/tank jager wordt getypeerd, lijkt zijn succes te liggen in het enorm lage profiel en zijn wendbaarheid (mede door lichte bouw en relatief korte lengte).
Het is dus minder een all round tank die breed inzetbaar is in het vertragend gevecht maar heeft een specifiek doel waarin beweging belangrijk is.
Als ik de JPK 120 zie is het profiel hoger dan de S-tank en de JPK-90. Een belangrijk voordeel valt dus weg. Het onderstel lijkt erg op de JPK-90 en zal een doorontwikkeling zijn en is korter dan een Leopard. Voordeel van deze JPK-120 zijn de (vermoedelijk toch wel) gestabiliseerde kanonnen wat een voordeel is ten opzichte van de S-tank die moest stilstaan om accuraat te vuren.
Ik ben benieuwd hoe de Belgen de inzet van deze tank voor zich zagen. Laat ik het zo stellen: hoe zou de KL een dergelijke tank gebruiken (in de periode van de Koude Oorlog dus) en bij welke eenheden plaatsen in welke rol en waar zou hij dan echt aan moeten kunnen voldoen om die rol te vervullen.

 

[Jakko Westerbeke]

Ja, die nadelen liggen redelijk voor de hand. Vermoedelijk dus een batch gebouwd, na een grote legerkorps oefening bleken ze toch te weinig effectief voor de Bundeswehr en daarna voor vriendenprijsje verkocht aan de Belgen….

Ik zie het meer voor me dat de Bundeswehr die nadelen niet op vond wegen tegen de voordelen van twee kanonnen voor een voertuig als dit, gelet op dat men toch ook de JPK in grote getale ingezet heeft, en dat België dezelfde afweging maakte, wellicht in combinatie met het gebrek aan vuurkracht van de 90 mm en (in de toen-nabije toekomst) ook de 105 mm van de Leopard.

„[G]roße Probleme beim Begegnungsgefecht” heb je bijvoorbeeld al snel met elk voertuig dat de bewapening niet in een toren heeft — of je nu 90° moet draaien met je VT 1-2 om de vijand te onder vuur te kunnen nemen, of 80° met het voertuig en 10° met het wapen met je Jagdpanzer Kanone maakt toch ook niet zo heel veel uit, zou ik denken. Alleen als de vijand min of meer recht vooruit is heb je voordeel met een wapen dat zijdelings te richten is in het voertuig zelf, maar in zo’n geval hoef je met een vast wapen het voertuig toch ook niet heel ver te draaien. Zolang dat snel genoeg kan ben je over het grootste nadeel heen, zou ik denken.

Bij de S-tank, die ook als aanvalstank/tank jager wordt getypeerd, lijkt zijn succes te liggen in het enorm lage profiel en zijn wendbaarheid (mede door lichte bouw en relatief korte lengte).

De wendbaarheid zou denk ik de VT 1 ook hebben: de motor was bijna belachelijk krachtig, hij had hydropneumatische vering en was ook korter dan de meeste tanks, dus beter snel te sturen (maar waarschijnlijk wat vermoeiender om rechtuit mee te rijden). De hoogte is inderdaad meer een probleem, maar als ik even grof schat in de foto’s uit het artikel kom ik op een meter of 2,5. De Strv 103 was 2,14 m tot de bovenkant van het commandantsluik, maar heeft het voordeel van een veel lager uiterlijk, en dat is denk ik vaak belangrijker in of een voertuig snel gezien wordt dan of het ook daadwerkelijk laag ís.

Het onderstel lijkt erg op de JPK-90 en zal een doorontwikkeling zijn en is korter dan een Leopard.

Het is een Kampfpanzer 70-onderstel min één loopwiel. Ik zat te spelen met het idee om de hele onderkant van de romp te vervangen door een ingekorte van het Leopard 2-model, maar dat gaat hem niet worden: de breedte van de onderkant tussen de rupsbanden is bij de Leopard 2 net wat kleiner, dus zou het een hele toer worden om de neus aan te passen, en daar heb ik geen zin in. Daarnaast lijkt me de hydropneumatische vering nu net heel handig bij een tankjager als deze, dus het wordt dat onderstel maar met Leopard 2-wielen en -rupsbanden.

Waarbij nog de terzijde dat ik het vreemd vind dat Takom zeven wielen geeft terwijl je er maar zes nodig hebt (vijf als loopwielen en eentje als spanwiel). De KPz 70 had er wél zeven, zodat ik ergens denk dat Takom misschien wel een KPz 70 uit wil gaan geven. Maar tegelijk zitten de wielen op hetzelfde gietraam als een 120 mm kanon, waarvan je er dan weer twee over zou hebben als dit raam ook in een KPz 70-model zou komen te zitten. En dat kanon is dan ook nog eens totaal onbruikbaar voor elk ander voertuig dat met dit wapen bewapend is, vanwege de totaal andere isolatiemantel die zo te zien ook de rookafzuiger bedekt. Dat herinnerde ik me verkeerd: de wielen en veerarmen zitten op een apart gietraam, met maar één onderdeel dat specifiek voor de VT 1-2 is: een hulpstuk om de veerarmen mee uit te lijnen.



Een KPz 70 van Takom lijkt me dus zeer zeker mogelijk in de toekomst.

 

[Jakko Westerbeke]

Onderkant romp, met alles erop behalve de veerarmen en de ophanging voor het spanwiel:



De lichtgrijze delen zijn van de Leopard 2. Ik had eerst de ophangingen voor de terugloopwielen van Takom gemonteerd, maar die van de Leopard 2 lijken me ook daarvoor beter, dus ik heb ze er weer afgehaald en de delen van Hobby Boss ervoor in de plaats gelijmd. Ook de delen waar de aandrijfwielen op komen zijn van Hobby Boss, waarvoor ik de aangegoten ringen aan zowel de romp als die kegels af moest zagen en -vijlen, want de Takom-delen passen over ringen die aan de romp gegoten zijn, terwijl die van Hobby Hoss ringen hebben die in gaten in de romp passen …

Ik denk dat ik de veerarmen in de hoogste stand ga zetten (dus de romp zo dicht mogelijk tegen de grond), maar daarvoor zal ik ook de spanwielophanging aan moeten passen om de rupsbandspanning normaal te kunnen houden. Ik ben er nog niet echt uit hoe ik dat het beste kan doen.

Ook moet ik zeggen dat dit model hier beter bouwt dan de KPz 70 van Dragon. De onderdelen van de vering voelen meer solide aan en passen lekkerder dan bij dat model, dat ik een paar jaar geleden gebouwd heb.

O ja, en er staat een foutje in de instructies. E35, E36, E37 en E38 in stap 2 zijn niet goed aangegeven: waar E35 staat moet je E36 plakken, en met de andere twee net hetzelfde. Doe je dat niet, dan passen hun pennetjes niet in de openingen in de romp omdat die net een fractie te ver uit/dichtbij elkaar staan. Op de tekening staan ze juist afgebeeld, maar de nummers erbij kloppen niet.

 

[Jakko Westerbeke]

Nu wordt het pas echt leuk 🙂 Zoals ik zei ben ik van plan om het bovendek te verbouwen om de bemanning anders in te delen (vanwege de Probleme bei der Führbarkeit) en ruimte te hebben voor een commandantsluik met mitrailleuraffuit.



Ook moeten die twee grote rechthoekige dekseks eraf. In het artikel in Armies & Weapons is te zien dat daar apparatuur achter zit, maar ik denk dat je in een gevechtsvoertuig geen grote openingen in je voorpantser wilt hebben, en dat daarom er voor de dingen achter die deksels wel ergens anders plaats gevonden zou kunnen worden.

Het eerste plan was om de plaat met de luiken te vervangen, maar hoe meer ik naar het model keek, hoe meer ik tot de conclusie kwam dat het nodig ging zijn om …



… dit te doen 🙂

De deksels zou je weg kunnen vijlen, maar dat gaat niet makkelijk zijn, en om de bemanning beter in te delen en ruimte te hebben voor een bruikbaar commandantsluik, is het beter om het dak aan de voorkant gelijk te trekken met het niveau van het commandantsluik (dat is het linkse op het voertuig). Ook lijkt de VT 1-2 eigenlijk geen goed vuurleidingssysteem te hebben, alleen een draaibare kijker ongeveer zoals op de Leopard 1A4 en 2 voor het commandantsluik stond. Wel zijn er overbodige deksels (de ronde dingen voor de luiken) waar zo te zien meer van die kijkers in zouden kunnen.

Maar om het dak bovenaan de romp te krijgen kom je niet uit met de voorplaat, dus die gaat ook helemaal vervangen worden in plaats van de uitsparing bovenaan te behouden. Het plan is nu om het voormalige commandantsluik links te houden, maar verder naar voren zodat het dient voor de bestuurder en die beter zicht heeft; dan een Leopard-luik middenop het dak, naast dat voor de bestuurder; en een richtsysteem (waarschijnlijk van de Leopard 2) in de voorplaat/dak aan de rechterkant.

De basis voor de draaibare kijker van het model heb ik er apart uitgehaald zodat ik hem kan hergebruiken bij het commandantsluik, à la Leopard.

 

[Bert van Wiltenburg]

Mooi project met flink wat werk, en ik vind het prachtig hoe je de logica achter je wijzigingen uitlegt 👍

 

[Jakko Westerbeke]

Dat is volgens mij de manier om een geloofwaardig wat-als–model te bouwen: niet zomaar vanalles eraan veranderen, maar kijken wat er logischerwijs waarschijnlijk anders zou worden, en aan de hand daarvan beredeneren waarom het nodig is. Voor sommige dingen is dat natuurlijk eenvoudig: als ik er straks pioniergereedschap op plak, moet ik alleen maar zorgen dat dat op plekken zit waar de bemanning erbij kan en het niet in de weg zit, verder hoef je dat niet door te denken. Maar die luiken bijvoorbeeld wel, anders krijg je een model zoals je dat tegenkomt in sciencefictionspellen en zo, waar alleen het coole uiterlijk telt.

 

[Jakko Westerbeke]

Ik heb het gat in de romp netjes (netter?) afgewerkt en de zijkanten van de bemanningsruimte eraan gelijmd zodat ik het nieuwe dak en voorplaat kan maken wanneer de lijm droog is.



De bovenkant staat hier los op de onderkant. Maak bij het bouwen trouwens niet de fout die ik maakte, door de spatborden aan de onderkant van de romp te lijmen, denkende dat je de bovenkant er dan zo op kunt zetten. De instructies zeggen dat de spatborden tegen de bovenkant gelijmd moeten worden, en dat is ook zo: je krijgt de bovenste helft er niet meer op als ze aan de onderromp zitten. Gelukkig was de lijm nog niet droog toen ik dit probeerde 🙂

Wel jammer is dat de uitdrukkers voor die zijwanden aan de buitenkant werken. Had de onderdelen andersom in de mal gefreesd, dan hoeft de bouwer ze niet te vullen zoals ik hier heb moeten doen.

 

[Jakko Westerbeke]

De vervangende voorplaat:



Dit is 1,5 mm plaat, omdat dat grofweg 50 mm is in het echt en dat is ook het voorpantser van de Jagdpanzer Kanone, maar wel dikker dan zo te zien de VT 1 had.

De details zijn van Takom, op de plekken waar ze op het originele onderdeel ook zitten. Ik heb wel de treetjes anders gedaan: ten eerste die onder de boeg zit nu in het midden in plaats van aan de linkerkant van het voertuig, en de onderste op de voorplaat heb ik naar boven verplaatst omdat anders de originele bovenste trede maar halverwege zit, en dat lijkt me nogal een grote stap. Op de plek waar de andere eigenlijk zat (bij het dwarsstreepje op het verticale lijntje vlak boven de onderrand) komt er geen, want ik ga een paar reserverupsbandschakels op die plek lijmen. De verticale lijnen opzij gaan dienen om de ijsklauwen van de rupsbanden langs te lijmen.

 

[Jan van Harn]

Mooie klus, deze doorontwikkeling naar productie model. En juist mooi dat je het denkproces deelt.

Groeten, Jan

 

[Jakko Westerbeke]

Het dak heb ik nu ook gemaakt:



0,75 mm plastic plaat, met een gat erin voor het commandantsluik van Hobby Boss en een tweede gat voor het voormalige commandantsluik, nu bestuurdersluik, van Takom. Dat ronde gat was het gebruikelijke rotwerk: eerst met een snijpasser geprobeerd, maar zoals altijd werd dat niks, dus dan de cirkel van de snijpasser verder uitgesneden met een normaal hobbymes en dan veel vijlen met een bolle vijl („halfrond” kan ik hem niet noemen) tot het acceptabel rond was.

Op z’n plaats in de romp:



De ijsklauwen van Hobby Boss zitten er ook op, in rekken gemaakt van stukken plastic strip van verschillende breedte.

Aan de onderkant van het dak moest ik er wat plaat onder lijmen om het bestuurdersluik te kunnen monteren:



Omdat de nieuwe dakplaat 0,75 mm dik is, maar het dak van Takom 1 mm, zitten er eerst een paar stukjes 0,25 mm plaat aan de binnenkant van het dak en dan nog wat dikkere stukken daar weer op (onder) om het luik ook ergens aan vast te kunnen plakken.

De kanonlopen zijn goed gedaan:



en best indrukwekkend gegoten:



De rookafzuiger is helemaal hol zodat de voor- en achterkant van de loop er zo in schuiven. De passing is wel een beetje los, dus je moet zorgen dat je ze goed uitlijnt.

Toch was ik onlangs op zoek naar een 120 mm kanonloop omdat ik die van de Leopard 2 wil gebruiken in plaats van wat er in deze doos zit, en wel hierom:



De bovenste is van Takom, de onderste van Hobby Boss. Wat is hier misgegaan, dan?

Nou, niks 🙂 Wat er aan de hand is, is dat de originele 120 mm kanonnen een veel dikkere isolatiemantel hadden dan de wapens die op de Leopard 2 en andere tanks gebruikt werden en worden. Hier een prototype van de Leopard 2, met zo’n zelfde kanon met dikke isolatie:

Ik ga dan ook de Takom-lopen afzagen en dan die van Hobby Boss monteren in het overgebleven deel.

 

[Jasper Breur]

Hier een prototype van de Leopard 2

Ook een voertuig waar ik graag een model van zou zien in 1:35, misschien wel de mooiste Leopard versie die er is. Ik heb er zelf een gemaakt met de 3D printer, maar een mooie kit is natuurlijk beter.

 

[Jakko Westerbeke]

Daar heb ik ook al vaker over zitten te denken, maar vanwege het vele werk is ook dat er nooit van gekomen …

 

[Jakko Westerbeke]

De ophangingen van de spanwielen zijn verplaatst:



Dit omdat ze wel erg ver naar achteren zitten zelfs met de originele wielen, laat staan met de kleinere spanwielen van de Leopard 2. Als ik die ervoor hield, bleken ze bijna helemaal binnen de romp te vallen, en dat lijkt me niet handig voor de terreinvaardigheid.

(Terzijde: Takom levert loop- en spanwielen van 660 mm diameter, zoals die op de Amerikaanse MBT 70- en vroege Duitse KPz 70-prototypes zaten. Op de latere Duitse werden deze vervangen door spanwielen van 600 mm en loopwielen van 700 mm, en dat is wat er bij de Dragon KPz 70 zit. Uit m’n hoofd geloof ik dat de Leopard 2 dezelfde afmetingen wielen heeft. Wat er op de VT 1 zat weet ik eigenlijk niet, daar heb ik niet goed genoeg naar gekeken, maar ik denk oude wielen van 660 mm.)

 

[Jakko Westerbeke]

Aan de zijkanten van de VT 1-2 zitten twee verticale naden met zo te zien een rij inbusbouten ernaast:



Die lijken me voor toegang tot de autolader, maar het lijkt me ook weer sterk dat je zo’n zwakke plek in het zijpantser van een gevechtsvoertuig wilt hebben, dus heb ik ze dichtgeplamuurd:



De VT 1-2 had schijnbaar alleen voor het linkerkanon een autolader, rechts werd er denk ik dan voor elk schot met de hand een patroon ingedaan, van buitenaf. Dat zou natuurlijk erg onwaarschijnlijk zijn bij een productievoertuig, maar wat wordt er dan anders? Het vreemde is dat er rechts een luik in het dak zit, achter het kanon, maar links een soort afgeschuinde beschermkap zonder scharnieren. Het luik rechts heeft dan ook nog eens twee luchtin- of uitlaten, alsof er bijvoorbeeld een NBC-systeem of aggregaat onder zit. Geen idee, maar aangezien er aan allebei de kanten een autolader zou moeten zitten, moet het dak eigenlijk ook min of meer hetzelfde zijn. Een luik lijkt me het aannemelijkst, want die autolader zal toch ook bijgevuld moeten kunnen worden.

Ik kon dus weer de zaag en het mes in het model zetten:




Uit de zijkant van de romp links heb ik ook een stukje gehaald, zodat hij verticaal kan lopen tot dit nieuwe stukje dak, net als aan de rechterkant. Wanneer de lijm droog is kan ik een paar naden toeplamuren en dan er een luik bovenop maken zoals dat ook aan de andere kant zit. Ik denk dat ik de luchthappers in tweeën zaag zodat er eentje aan er aan allebei de kanten op kan,

 

[Jakko Westerbeke]

Het commandantsluik heb ik verder uitgebouwd door de bovenplaat van de Hobby Boss Leopard 2A4 als onderkant te gebruiken, op z’n kop op het dak gelijmd:



Toen bleek dat het gat dat ik gemaakt had, toch niet zo netjes rond was en ook een beetje te klein. Maar het was eenvoudig groter te maken met een scherp mes, met het Leopard-deel als geleide.

De periscopen zijn van een Asuka Sherman, daar zitten er zat bij dus ik heb de boven- en onderkanten van twee afgezaagd zodat ik vier periscopen voor rond het luik heb. Dan nog de opstaande stukken van plastic strip en wat geponste bouten en ringen daaronder.

En dan met de mitrailleuraffuitring erop:



Het kegelvormige ding voor het luik zat origineel in het dak van Takom, en wordt nu de kijker voor de commandant. De schutter krijgt een optiek aan de bovenkant van de voorplaat:



Dit zijn twee overgebleven onderdelen voor de motorisatie van een slechtgegoten kopie van de Tamiya M48A3, die zat bij een Ironside M67 vlammenwerpertank. Ik heb ze bijgesneden en -gevijld om twee plastic wiggen te krijgen die naast elkaar gelijmd zijn, en dan ga ik hierna nog verzinnen welke details erop komen om er ook echt een optiek van te maken 🙂

 

[Arne Ρоirοt]

Aanstekelijk lekker bezig Jakko: plakkerdeplak
Gewoon iets leuks maken en je fantasie gebruiken, samen met een "educated guess"
🙂

 

[Jakko Westerbeke]

Was het maar zo eenvoudig 😉

 

[Jakko Westerbeke]

Op het motordek heb ik de Tamiya-stijl aangegoten handgrepen weggesneden en vervangen door koperdraad:



En ook de basis voor het linkerluik gemaakt, zoals je kunt zien. De details moeten er nog grotendeels op, als kopie van het andere luik. De luchtinlaten op allebei zijn de inlaat van het rechterluik, in tweeën gezaagd zodat ik er twee heb die allebei naar achteren open zijn. Het origineel is deze twee zo aan elkaar, met het lage deel in het midden.

Toen bedacht ik dat het handiger ging zijn om de romphelften aan elkaar te lijmen:



Om te zorgen dat alles past heb ik de kanonomhulsels en de zijkanten eraan gedaan voordat ik de twee delen op elkaar paste en voorzichtig vastlijmde, maar ik laat die los tot nadat de kanonnen helemaal gebouwd zijn, zodat ik dat hele stuk kan spuiten voordat ik de zijkanten aan het model lijm. Er is namelijk geen manier om de kanonnen pas na het verven te monteren, behalve dan door veel te verbouwen zodat ze weer los kunnen.

 

[Jakko Westerbeke]

De ophanging van de kanonnen is, als ik eerlijk ben, slecht ontworpen. Als het model niet geschilderd zou hoeven te worden dan was het heel goed gedaan, maar omdat er wél verf op moet is het erg ongelukkig: je kunt nergens meer bij wanneer de kanonnen eenmaal opgesloten zitten tussen de romp en de zijwand. Eén oplossing is natuurlijk eerst te schilderen en dan pas de delen in elkaar te zetten, en dat zou nog wel gaan als je een VT 1-2 recht uit de doos bouwt, maar met mijn verbouwingen begint dat problematisch te worden, want ik zou óf stukken aan twee kanten moeten bouwen die toch netjes aan elkaar passen, óf eerst schilderen enz. en dan weer delen moeten bouwen op de al geschilderde stukken.

Na behoorlijk wat denken kwam ik bij deze oplossing uit:



Ik heb het stukje buis van het kanonomhulsel afgezaagd en op de zijkant van de romp gestoken (zonder lijm, dan aanduwen met het kanondinges zover als dat gaat, dán pas lijm erop) en dan van onderaf sleuven gezaagd naar de gaten waarin het kanon scharniert. Hierdoor kan ik de zijkanten aan de rest van het model lijmen terwijl de kanonnen erin en eruit gedaan kunnen worden wanneer ik maar wil. Door de sleuven een fractie kleiner te houden dan de gaten, klikt het kanon op z’n plek en valt het er niet uit.

Ik moet alleen eerst nog even onder het overhangende dak schilderen en dan gaan de zijplaten erop.

 

[Walter Jonkers]

Leuk dit soort oplossingen! Door mijn doorschuiven van schilderen heb ik ook al de nodige van dit soort oplossingen moeten vinden. Je hebt mooie voortgang!

 

[Hilbert Zuijdendorp]

Mooi scratchwerk zeg! Nogal een heftige conversie zo te zien.

 

[Jakko Westerbeke]

Leuk dit soort oplossingen! Door mijn doorschuiven van schilderen heb ik ook al de nodige van dit soort oplossingen moeten vinden.

Ik heb dan het voordeel dat ik geen moeite heb om tussendoor wat te schilderen 😉

Mooi scratchwerk zeg! Nogal een heftige conversie zo te zien.

Dat valt wel mee, het is vooral dat de hele voor- en bovenkant van de bemanningsruimte eruit moesten omdat het anders niet uitkwam zoals ik voor ogen had. Dat zijn twee vlakke platen, die zijn makkelijk genoeg op maat en passend te krijgen, dus voor een eerste ombouw is iets vergelijkbaars best een goede keuze, denk ik.

 

[Jakko Westerbeke]

Na het schilderen onder de overhangende delen heb ik de zijkanten aan het model geplakt:



Linksachter heb ik dan de gaten dichtgemaakt met plastic plaat en plamuur:



Dat moet eerst uitdrogen en dan natuurlijk gladgeschuurd worden. Achteraf gezien had ik beter kunnen wachten met het maken van het luik, maar ja, toen ik daaraan begon dacht ik nog dat ik de zijkanten los zou laten tot na verder schilderwerk. Beter vooruit denken in het vervolg 🙂

En eindelijk heb ik een oplossing om de Leopard-wielen passend te maken. Ten eerste bedacht eindelijk ik dat het niet al te slim is om twaalf wielen 0,5 mm naar binnen te doen door grote aanpassingen aan de binnenste wielhelft, als je ook acht wielen 0,5 mm naar buiten kunt schuiven door kleine aanpassingen aan de assen …



Dus even een paar rondjes geponst uit 0,5 mm plaat en op de assen gelijmd, 2,3 mm diameter voor de terugloopwielen en 3 mm voor de aandrijfwielen.

Dan nog het probleem dat de assen van Takom 2 mm diameter zijn, maar die van Hobby Boss 3 mm. Bussen over de assen is de voor de hand liggende oplossing, maar dat blijkt veel moeilijker dan gedacht. Buis van 3 mm van buiten en 2 mm vanbinnen kon ik niet echt vinden, dus dan maar andere methoden geprobeerd:



Links een stuk gietraam, 3 mm diameter, op een draaibank uitgeboord tot ietsje meer dan 2 mm. Dat gaat, maar is behoorlijk bewerkelijk omdat je niet even snel twaalf stukjes kunt maken maar allerlei stappen moet doen. De twee stukken gekruld plastic zijn links 0,13 mm dik (volgens de verpakking) en rechts ongeveer de helft daarvan (Tamiya Pla-Paper, te dun om goed te kunnen meten met m’n niet-digitale schuifmaat, maar net iets meer dan 0,05). Die eerste is te dik om goed om een as van 2 mm te kunnen wikkelen, de tweede is wel dun genoeg maar erg moeilijk om er strak omheen te krijgen, en ik denk dat de lagen uit elkaar gedrukt zullen worden wanneer er zo’n poly cap van Hobby Boss overheen geschoven moet worden.

Een andere manier die ik overwoog was om 0,5 mm plastic strip of staf op lengte te snijden en rond de as te plakken, maar dat is een heleboel werk en vermoedelijk veel priegeliger dan het vooraf lijkt.

En dan had ik een ingeving toen m’n oog viel op:



0,5 mm koperdraad! Dat kun je om een stukje 2 mm rond materiaal winden, dan daaraf schuiven en op de as lijmen, waarna de poly cap goed pakt. Ik denk alleen dat ik de wielen niet teveel moet passen, want de kans is dat de poly cap het draad van de as aftrekt, maar dat lijkt wel het enige nadeel te zijn.

 

[Walter Jonkers]

Lekker bezig 👍🏻👍🏻👍🏻! Ik geniet van dit gefröbel net zo lang tot het Wicky de Viking moment aanbreekt!

 

[Jakko Westerbeke]

Assen met koperdraad:



En even een totaaloverzicht van waar ik tot nu toe ben:



Helaas is het rechterkanon net wat te los, en valt het achterover zonder loop (zoals hier), maar voorover mét. Ik denk dat, wanneer het model verder af is, ik er binnenin wat gewicht ga lijmen om het in balans te brengen.

Nu het grote verbouwwerk af is, kan ik verder details aan gaan brengen, uit de doos en van elders. Ik zit me vooral wel af te vragen waar de rookgranaatwerpers moeten komen. Opzij is geen optie, evenmin op de voorplaat, dus ik denk een balk ergens boven het motordek …

 

[Jasper Breur]

dus ik denk een balk ergens boven het motordek

Die zou ik van de JPK90 afkijken. Ik weet niet hoe het met nacht zicht apparatuur zit, maar anders zou je ook de Lyran flare installatie van de JPK90 kunnen overnemen.

 

[Jakko Westerbeke]

Dat was ik inderdaad ook van plan om te doen 🙂 Ik heb het boek over de Belgische JPK 90 van Patrick Winnepenninckx:



Dat is een hele goede bron voor informatie over details die logisch lijken voor een voertuig als dit, en ik denk inderdaad dat ik de Lyran-mortieren ook over ga nemen. Er is net plek voor rechtachter op het dak van de bemanningsruimte, naast het commandantsluik als dat open is.

 

[Walter Jonkers]

Er is net plek voor rechtachter op het dak van de bemanningsruimte, naast het commandantsluik als dat open is.

Geef eens aan op foto waar je ze voorziet Jakko.

 

[Jakko Westerbeke]

Hier:



Aan de andere kant zitten ze in de weg voor een periscoop — of ik moet ze achter de rand van het dak zetten, dat ze daar niet bovenuit steken.

 

[Walter Jonkers]

Hier:

Bekijk bijlage 21174

Aan de andere kant zitten ze in de weg voor een periscoop — of ik moet ze achter de rand van het dak zetten, dat ze daar niet bovenuit steken.

Maar dan wordt het een rij naar achteren dus met buizen verlopen van bereik van rechts naar links. Voor mijn gevoel niet echt handige plek. Zou je ze gewoon niet voorop op een rijtje zetten (net als bij de YPR bijvoorbeeld)

 

[Jakko Westerbeke]

Wacht, jij hebt het over de rookgranaatwerpers, ik over de Lyran-mortieren (want daar doelde ik op in het zinnetje dat je aanhaalde). De rookgranaatwerpers komen denk ik op het motordek, op eenzelfde manier als in de foto die Jasper plaatste. De rechterachterhoek van de bemanningsruimte lijkt genoeg ruimte te hebben voor twee Lyrans.

 

[Walter Jonkers]

Wacht, jij hebt het over de rookgranaatwerpers, ik over de Lyran-mortieren (want daar doelde ik op in het zinnetje dat je aanhaalde). De rookgranaatwerpers komen denk ik op het motordek, op eenzelfde manier als in de foto die Jasper plaatste. De rechterachterhoek van de bemanningsruimte lijkt genoeg ruimte te hebben voor twee Lyrans.

O ja natuurlijk… dat heb je met een koortslijf.. Eens inderdaad. Die passen daar keurig denk ik! Maar dan nog blijft de afweging van de rookbuizen achterdek (zoals JPK90) versus voorzijde. Je ziet ze op voertuigen soms voor en soms midden. Niet te ver naar achter lijkt mij want zo heel erg ver komen die dingen ook niet dus elke meter naar voren is meegenomen lijkt me.

 

[Jakko Westerbeke]

M’n idee voor de rookgranaatwerpers is op die lange balk zo achter de bemanningsruimte, dan zijn ze nog te herladen ook vanuit het commandantsluik 🙂

Ondertussen ben ik eerst aan de achterkant begonnen. Ik heb de gaten opgevuld en het lager liggende deel waar het luchtuitlaatrooster overheen komt, zwart geverfd (de binnenkant van het rooster ook, trouwens):



In de meeste van die gevulde openingen passen grote bakken voor de uitlaten, maar de reden voor die dingen kan ik niet echt ontdekken. Op de KPz 70 waren de uitlaten veel eenvoudiger, hier links/boven die van de VT 1-2, rechts/onder van een Dragon KPz 70:



Ik vind die bakken maar niks, vandaar de opgevulde gaten ervoor. Daarna heb ik het rooster gemonteerd, maar met een stukje erafgesneden dat tussen de uitlaten zou zitten, en de Dragon-uitlaten eronder:



Ook sleephaken van de Leopard 2 en de infanterietelefoon van Takom zitten er nu op. Er moet nog meer op de achterplaat, te beginnen met een breder rooster tussen de uitlaten, en dan zo’n plaat met een kruis voor het nachtrijden, en misschien nog wat meer als ik iets geschikts kan vinden.

 

[Walter Jonkers]

Je kunt je laten inspireren met wat achterop een Leopard 1 zit. Denk ook vast na hoe je de sleepkabels wilt. Bij Leopard 2 zitten die heel nadrukkelijk kruislings over de achterzijde.

 

[Jakko Westerbeke]

Daar heb ik ook over zitten denken, ja. Ik zie hier niet echt een goede plek om ze op te bergen, misschien dat de manier van de Leopard (1 of 2) de beste gaat zijn, als ik een paar haakjes langs het motordek maak.

 

[Jakko Westerbeke]

Op het dak heb ik bouten gemaakt langs de randen:



En, zoals daar ook al te zien is, op het motordek zit nu gereedschap:



Dit komt van de Italeri Leopard 1, want je houdt dat allemaal over als je die een keer verbouwd hebt tot een Nederlandse 🙂 Ik heb net eerst allemaal los neergelegd en dan een beetje zitten schuiven tot het logisch leek, waarna ik er alleen maar een beetje lijm tussen hoefde te laten lopen. Eerst had ik de geëtste delen gemonteerd, trouwens, en daarna de bouten rondom de luiken voor de autoladers. Hoewel dat stukken „vast” dak waren, heb ik er eenvoudig losse panelen van kunnen maken door er een paar lijntjes in te krassen.

 

[Walter Jonkers]

Heb je nu nog vrije banen voor de twee kabels?

 

[Jakko Westerbeke]

Ik denk het wel, buitenom de ronde inlaatroosters en dan met een bochtje naar binnen. Gelet op het tijdsbestek van dit voertuigen kunnen het de korte sleepkabels zijn, denk ik, in plaats van de latere lange.